
Najkrócej: jak dobrać nóż do dłutowania rowka wpustowego?
Nóż do dłutowania rowka wpustowego dobiera się do szerokości rowka, tolerancji, minimalnej średnicy otworu, długości dłutowania, głębokości rowka, materiału detalu, typu maszyny oraz tego, czy rowek ma być wykonany z fazką czy bez fazki. W systemie Gisstec szerokość rowka określa płytka IN, uchwyt dobiera się jako UT, a dla rowków dostępne są wykonania w tolerancjach P6, P9, H7, JS9, D10 i C11.
Znaczenie ma również materiał i wykonanie płytki. Standardowo płytki do dłutowania mogą być wykonywane ze spiekanej stali HSS z kobaltem, z twardością około 72 HRC, powłoką TiN oraz możliwością wielokrotnego ostrzenia. W wymagających aplikacjach możliwe jest także wykonanie płytek z węglika spiekanego oraz zastosowanie powłok o wyższej odporności niż TiN, takich jak TiAlN, TiCN albo Alcrona Pro. Dobór materiału płytki i powłoki powinien wynikać z materiału detalu, długości dłutowania, stabilności mocowania, oczekiwanej trwałości oraz wielkości serii.
Jeżeli rowek wpustowy ma być wykonany na tokarce CNC albo centrum obróbczym, trzeba dodatkowo uwzględnić mocowanie narzędzia, możliwość korekcji w osi Y, chłodzenie, odprowadzanie wióra, długość pracy oraz to, czy proces ma odbywać się z użyciem oprawki napędzanej do dłutowania.
Zobacz noże do dłutowania, płytki i oprawki Gisstec
Dla kogo jest ten poradnik?
Ten poradnik jest dla technologów, konstruktorów, operatorów CNC, działów utrzymania ruchu i działów zakupów, które muszą dobrać nóż do dłutowania rowka wpustowego, płytkę skrawającą, uchwyt albo oprawkę do pracy na tokarce CNC, centrum obróbczym lub dłutownicy.
Jeżeli szukasz pełnej oferty narzędzi, płytek, uchwytów i oprawek napędzanych, przejdź do strony produktowej Gisstec:
Noże do dłutowania, dłutaki na płytki i oprawki Gisstec
Kiedy stosuje się nóż do dłutowania rowka wpustowego?
Nóż do dłutowania rowka wpustowego stosuje się wtedy, gdy trzeba wykonać rowek wewnętrzny lub zewnętrzny w detalu, a standardowe frezowanie, toczenie albo przeciąganie nie jest najlepszym rozwiązaniem technologicznym. Dotyczy to szczególnie detali z otworem, piast, tulei, kół, wałków, elementów maszyn oraz części wymagających połączenia wpustowego.
Dłutowanie rowków wpustowych jest szczególnie przydatne, gdy:
- rowek znajduje się wewnątrz otworu,
- detal ma pozostać w jednym zamocowaniu,
- produkcja jest jednostkowa, małoseryjna albo zmienna,
- potrzebna jest elastyczność dzięki wymiennym płytkom,
- rowki występują w różnych szerokościach i tolerancjach,
- detal ma być obrabiany na tokarce CNC, centrum obróbczym albo dłutownicy,
- wykonanie przeciągacza byłoby zbyt kosztowne lub nieopłacalne dla danej serii,
- potrzebne jest narzędzie specjalne pod rysunek klienta.
W praktyce użytkownicy szukają takiego rozwiązania pod różnymi nazwami: nóż do dłutowania, noże do dłutowania, dłutak na płytki, narzędzie do dłutowania rowków wpustowych, płytka do rowka wpustowego albo uchwyt do dłutowania. W wielu przypadkach chodzi o ten sam typ procesu: wykonanie rowka lub profilu przez ruch posuwisto-zwrotny narzędzia z płytką skrawającą.
Nóż do dłutowania, dłutak na płytki czy narzędzie do dłutowania?
W praktyce rynkowej określenia „nóż do dłutowania”, „dłutak na płytki” i „narzędzie do dłutowania” bywają używane zamiennie. Różnica wynika najczęściej nie z samej zasady pracy, ale z tego, czy użytkownik mówi o całym systemie, uchwycie, płytce, oprawce albo konkretnym narzędziu do danego profilu.
| Określenie | Co zwykle oznacza w praktyce |
| Nóż do dłutowania | Narzędzie lub uchwyt prowadzący płytkę skrawającą podczas wykonywania rowka albo profilu |
| Dłutak na płytki | Uchwyt z wymienną płytką stosowany do dłutowania rowków, wielowypustów i profili |
| Narzędzie do dłutowania | Szersze określenie obejmujące noże, płytki, uchwyty, oprawki i rozwiązania specjalne |
| Płytka do dłutowania | Element skrawający dobrany do szerokości rowka, tolerancji, materiału i typu profilu |
| Oprawka napędzana do dłutowania | Rozwiązanie umożliwiające dłutowanie na tokarce CNC albo centrum obróbczym |
Dla doboru najważniejsze nie jest samo nazewnictwo, tylko komplet danych z rysunku detalu i procesu. Ten sam detal może wymagać innego rozwiązania w zależności od szerokości rowka, tolerancji, średnicy otworu, długości dłutowania, materiału, typu maszyny i oczekiwanej trwałości narzędzia.
Jakie dane są potrzebne do doboru noża do dłutowania?
Do prawidłowego doboru noża do dłutowania rowka wpustowego najlepiej przygotować rysunek detalu oraz podstawowe informacje o obróbce. Im dokładniejsze dane, tym łatwiej dobrać płytkę, uchwyt, oprawkę i parametry procesu.
| Dane do doboru | Dlaczego są potrzebne |
| Szerokość rowka | Określa szerokość płytki do dłutowania |
| Tolerancja rowka | Pozwala dobrać wykonanie P6, P9, H7, JS9, D10 lub C11 |
| Minimalna średnica otworu | Określa, czy narzędzie zmieści się w detalu |
| Długość dłutowania | Wpływa na dobór uchwytu, wysięgu i stabilności procesu |
| Głębokość rowka | Ma znaczenie dla obciążenia płytki i liczby przejść |
| Materiał detalu | Wpływa na dobór płytki, geometrii, powłoki i parametrów |
| Wersja z fazką lub bez fazki | Decyduje o wyborze płytki standardowej albo płytki z fazką |
| Typ maszyny | Inaczej dobiera się narzędzie do dłutownicy, tokarki CNC i centrum obróbczego |
| Chłodzenie i odprowadzanie wióra | Ważne szczególnie przy rowkach nieprzelotowych i długim dłutowaniu |
| Profil wewnętrzny lub zewnętrzny | Decyduje o typie narzędzia i oprawki |
| Wielkość serii | Wpływa na ekonomię narzędzia i opłacalność procesu |
Najczęstszy błąd przy zapytaniu polega na podaniu tylko szerokości rowka. To za mało. Do poprawnego doboru potrzebne są również tolerancja, średnica otworu, długość dłutowania, materiał, informacja o maszynie, wersja z fazką lub bez fazki oraz oczekiwana wielkość serii.
Jeżeli znasz już kod z katalogu, np. IN-08-C11, UT-08 albo RF-1, również warto go podać w zapytaniu. Kod przyspiesza identyfikację płytki lub uchwytu, ale nie zastępuje rysunku detalu ani danych o tolerancji, średnicy otworu, długości dłutowania, materiale i maszynie.
Szerokość rowka, tolerancja i minimalna średnica otworu
Najważniejszym parametrem przy doborze noża do dłutowania rowka wpustowego jest szerokość rowka. To ona decyduje o szerokości płytki skrawającej. W systemie Gisstec do tego celu stosowane są płytki IN dobierane do konkretnej szerokości i tolerancji rowka.
Drugim kluczowym parametrem jest tolerancja. Rowek wpustowy może wymagać innego wykonania w zależności od wymagań konstrukcyjnych. W systemie Gisstec dostępne są płytki do rowków w tolerancjach P6, P9, H7, JS9, D10 i C11.
| Parametr | Na co wpływa |
| Szerokość rowka | Dobór szerokości płytki IN |
| Tolerancja P6, P9, H7, JS9, D10 lub C11 | Dobór właściwego wykonania płytki |
| Minimalna średnica otworu | Możliwość wejścia narzędzia do detalu |
| Długość dłutowania | Dobór wysięgu, uchwytu i stabilności |
| Głębokość rowka | Obciążenie narzędzia i liczba przejść |
| Fazka | Wybór płytki bez fazki albo wersji SM |
| Materiał detalu | Dobór geometrii, parametrów i strategii pracy |
Minimalna średnica otworu jest szczególnie ważna przy rowkach wewnętrznych. Nawet jeśli szerokość płytki jest prawidłowa, narzędzie musi jeszcze zmieścić się w otworze i mieć odpowiednią przestrzeń do pracy. Dlatego przy zapytaniu warto przesłać rysunek detalu albo przynajmniej przekrój z wymiarami rowka i otworu.
Płytki do dłutowania – materiał, twardość, powłoka i geometria
Płytka do dłutowania jest elementem skrawającym, który bezpośrednio wykonuje rowek wpustowy lub inny profil. Dlatego przy doborze nie wystarczy określić samej szerokości. Trzeba uwzględnić również materiał płytki, powłokę, geometrię ostrza, możliwość ostrzenia, warunki pracy i wielkość serii.
W typowych aplikacjach stosuje się płytki ze spiekanej stali HSS z kobaltem, o twardości około 72 HRC, z powłoką TiN i możliwością wielokrotnego ostrzenia. Przy trudniejszych materiałach, większych wymaganiach trwałościowych albo bardziej stabilnych warunkach pracy możliwe jest także wykonanie płytek z węglika spiekanego oraz zastosowanie powłok o wyższej odporności niż TiN, takich jak TiAlN, TiCN albo Alcrona Pro.
| Cecha płytki | Znaczenie w praktyce |
| Stal szybkotnąca HSS z kobaltem | Dobre rozwiązanie do wielu zastosowań dłutowania, szczególnie tam, gdzie występują obciążenia udarowe |
| Powłoka TiN | Standardowa powłoka zwiększająca odporność na zużycie i ograniczająca zacieranie |
| Twardość 72 HRC | Wpływa na trwałość ostrza i stabilność procesu (dla HSS + TiN) |
| Węglik spiekany | Możliwy wariant do wymagających aplikacji, większej trwałości albo trudniejszych warunków obróbki |
| Powłoki TiAlN, TiCN, Alcrona Pro | Opcje do bardziej wymagających materiałów, wyższej odporności cieplnej lub większej trwałości narzędzia |
| Możliwość wielokrotnego ostrzenia | Pozwala wydłużyć żywotność płytki i obniżyć koszt procesu |
| Wersja IN | Płytka dobierana do szerokości rowka wpustowego |
| Wersja SM | Płytka do rowków z fazką 0,2 × 45° |
| Tolerancja płytki | Pozwala wykonać rowek w wymaganym wykonaniu, np. P6, P9, H7, JS9, D10, C11 |
| Płytka specjalna | Pozwala wykonać nietypowy rowek lub profil według rysunku |
W praktyce dobór płytki zależy od materiału obrabianego, szerokości rowka, długości dłutowania, głębokości rowka, sztywności mocowania, chłodzenia, odprowadzania wióra i oczekiwanej trwałości. Inaczej dobiera się płytkę do krótkiego rowka w stabilnym detalu, inaczej do długiego rowka wewnętrznego, a jeszcze inaczej do produkcji seryjnej w materiale trudnoobrabialnym.
Płytka IN, uchwyt UT i uchwyt RF – co oznaczają?
System narzędzi do dłutowania składa się z kilku elementów. W przypadku rowków wpustowych najczęściej pojawiają się płytki IN, uchwyty UT oraz uchwyty RF do ostrzenia płytek.
| Element systemu | Funkcja |
| Płytka IN | Element skrawający dobrany do szerokości i tolerancji rowka |
| Uchwyt UT | Uchwyt mocujący płytkę podczas dłutowania |
| Uchwyt RF | Uchwyt pomocniczy stosowany do ostrzenia płytek |
| Płytka SM | Wersja płytki z fazką 0,2 × 45° |
| Oprawka napędzana | Rozwiązanie do dłutowania na tokarkach CNC i centrach obróbczych |
| Płytka specjalna | Wykonanie pod profil według rysunku |
Płytka IN odpowiada za geometrię rowka, a uchwyt UT za prawidłowe prowadzenie i zamocowanie płytki. Jeżeli płytka ma być ostrzona, stosuje się odpowiedni uchwyt RF. W przypadku rowków z fazką można dobrać wersję SM z fazką 0,2 × 45°.
Jak czytać kody płytek IN, uchwytów UT i uchwytów RF?
W systemie Gisstec kod płytki, uchwytu albo uchwytu do ostrzenia pomaga szybko zawęzić dobór narzędzia, ale nie powinien być jedyną podstawą wyboru. Ten sam kod warto zawsze potwierdzić z rysunkiem detalu, szerokością rowka, tolerancją, minimalną średnicą otworu, długością dłutowania, materiałem i typem maszyny.
| Oznaczenie | Co oznacza | Przykład zapisu |
| UT | Uchwyt do dłutowania dobrany do płytki | UT-08, UT 08, UT08 |
| RF | Uchwyt pomocniczy do ostrzenia płytek | RF-1, RF 1, RF1 |
| SM | Wariant płytki do rowka z fazką | SM 0,2 × 45° |
| P6, P9, H7, JS9, D10, C11 | Tolerancja wykonywanego rowka | IN-08-H7, IN-08-JS9, IN-08-C11 |
Przykładowo kod IN-08-C11 może zostać wpisany przez użytkownika jako IN-08-C11, IN 08 C11 albo IN08C11. Podobnie uchwyt może być szukany jako UT-08, UT 08 albo UT08, a uchwyt do ostrzenia jako RF-1, RF 1 albo RF1. W praktyce są to różne warianty zapisu tego samego typu oznaczenia katalogowego.
Pełne zakresy wymiarowe płytek IN, uchwytów UT, uchwytów RF i wariantów tolerancji znajdują się na stronie produktu oraz w katalogu Gisstec. Artykuł pokazuje zasadę doboru, natomiast finalny dobór konkretnego kodu należy potwierdzić na podstawie aktualnego katalogu i rysunku detalu.
Jak dobrać płytkę IN do rowka wpustowego?
Płytkę IN dobiera się przede wszystkim do szerokości rowka i wymaganej tolerancji. Oznaczenie płytki powinno odpowiadać szerokości rowka, a wykonanie tolerancyjne musi być zgodne z wymaganiem z rysunku technicznego.
| Co sprawdzić na rysunku? | Jak wpływa na dobór płytki? |
| Szerokość rowka | Decyduje o szerokości płytki IN |
| Tolerancja rowka | Decyduje o wykonaniu P6, P9, H7, JS9, D10 lub C11 |
| Fazka | Decyduje, czy potrzebna jest wersja SM |
| Minimalna średnica otworu | Sprawdza, czy narzędzie z płytką zmieści się w detalu |
| Długość dłutowania | Wpływa na dobór uchwytu, wysięgu i parametrów |
| Materiał detalu | Wpływa na warunki pracy, chłodzenie i trwałość płytki |
| Typ maszyny | Wpływa na dobór uchwytu, oprawki i sposobu mocowania |
Jeżeli rowek jest nietypowy, ma specjalny profil, niestandardową fazkę albo wymagania wykraczające poza typowe wykonania katalogowe, należy rozważyć płytkę specjalną według rysunku.
Jak dobrać materiał i geometrię płytki do dłutowania?
Materiał i geometria płytki powinny być dobrane do procesu, a nie tylko do szerokości rowka. Znaczenie mają: materiał detalu, sztywność maszyny, sposób mocowania, długość dłutowania, głębokość rowka, chłodzenie, odprowadzanie wióra oraz wymagana powtarzalność wymiarowa.
| Warunki obróbki | Na co zwrócić uwagę przy płytce |
| Rowek krótki i stabilne mocowanie | Standardowa płytka dobrana do szerokości i tolerancji rowka |
| Rowek długi lub głęboki | Sztywność uchwytu, stabilność płytki i kontrola wióra |
| Materiał trudnoobrabialny | Materiał płytki, geometria ostrza oraz powłoka, np. TiAlN, TiCN albo Alcrona Pro |
| Produkcja jednostkowa | Elastyczność, dostępność płytki i szybki dobór |
| Produkcja małoseryjna | Wymienne płytki, możliwość ostrzenia i niski koszt przygotowania procesu |
| Produkcja średnioseryjna | Porównanie dłutowania z przeciąganiem, przepychaniem albo oprawką napędzaną, zależnie od maszyny i powtarzalności detalu |
| Produkcja seryjna | Trwałość, powtarzalność, koszt wykonania jednego rowka oraz opłacalność przeciągacza lub przepychacza |
| Rowek z fazką | Wersja płytki z fazką |
| Profil specjalny | Płytka specjalna według rysunku lub odwzorowania z detalu |
W zapytaniu warto podać nie tylko geometrię rowka, ale również materiał detalu. Ten sam rowek o tej samej szerokości może wymagać innego podejścia, jeśli jest wykonywany w stali konstrukcyjnej, stali ulepszanej cieplnie, stali nierdzewnej, żeliwie, aluminium, brązie albo innym materiale technicznym.
Rowek z fazką czy bez fazki?
Przy doborze płytki do dłutowania trzeba ustalić, czy rowek wpustowy ma być wykonany z fazką czy bez fazki. Jest to istotne, ponieważ wpływa na wybór płytki i końcową geometrię rowka.
| Wariant rowka | Co dobrać |
| Rowek bez fazki | Standardowa płytka do dłutowania |
| Rowek z fazką | Płytka SM z fazką 0,2 × 45° |
| Rowek o określonej tolerancji | Płytka w wykonaniu P6, P9, H7, JS9, D10 lub C11 |
| Rowek specjalny | Płytka lub narzędzie według rysunku |
Jeżeli rysunek techniczny przewiduje fazkę, warto podać to od razu w zapytaniu. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której dobrana zostanie płytka do rowka bez fazki, mimo że detal wymaga innego wykonania.
Dlaczego możliwość ostrzenia płytki ma znaczenie?
Płytki do dłutowania pracują w warunkach obciążeń udarowych i kontaktu przerywanego. Możliwość wielokrotnego ostrzenia ma więc duże znaczenie dla ekonomii procesu, szczególnie wtedy, gdy rowek jest wykonywany cyklicznie albo gdy płytka jest wykonaniem specjalnym pod konkretny profil.
Ostrzenie płytki może pomóc:
- wydłużyć żywotność narzędzia,
- obniżyć koszt wykonania jednego rowka,
- utrzymać jakość krawędzi skrawającej,
- wykorzystać ponownie płytkę specjalną,
- ograniczyć liczbę nowych płytek potrzebnych do produkcji.
Przy planowaniu procesu warto więc uwzględnić nie tylko cenę nowej płytki, ale także możliwość jej ostrzenia, dostępność uchwytu RF oraz wymagania dotyczące powtarzalności wymiarowej po ponownym ostrzeniu.
Uchwyt do dłutowania – dlaczego sztywność i gniazdo płytki są ważne?
Uchwyt do dłutowania odpowiada za prowadzenie płytki i przenoszenie obciążeń podczas wykonywania rowka. Przy dłutowaniu występują obciążenia inne niż przy klasycznym toczeniu czy frezowaniu, dlatego znaczenie ma sztywność uchwytu, jakość gniazda płytki, sposób mocowania oraz doprowadzenie chłodziwa.
Uchwyty do dłutowania są wykonane z hartowanej stali narzędziowej, z gniazdem płytki hartowanym do 58–60 HRC oraz otworami chłodzącymi Ø3,5 mm. Takie cechy są istotne, ponieważ wpływają na trwałość uchwytu, stabilność płytki i odprowadzanie ciepła oraz wiórów z obszaru obróbki.
| Cecha uchwytu | Znaczenie |
| Hartowana stal narzędziowa | Zwiększa odporność uchwytu na obciążenia |
| Hartowane gniazdo płytki | Poprawia trwałość miejsca mocowania płytki |
| Otwory chłodzące Ø3,5 mm | Pomagają w chłodzeniu i odprowadzaniu wióra |
| Dobór do płytki IN | Zapewnia prawidłowe mocowanie i prowadzenie |
| Wersja standardowa lub długa | Pozwala dopasować uchwyt do długości dłutowania |
| Minimalna średnica otworu | Określa, czy uchwyt zmieści się w detalu |
Przy rowkach wewnętrznych nie można dobrać uchwytu tylko na podstawie szerokości płytki. Trzeba sprawdzić, czy narzędzie zmieści się w otworze i czy wysięg będzie wystarczająco sztywny dla danej długości dłutowania.
Przy zapytaniu o uchwyt warto podać nie tylko kod płytki, np. IN-08-C11, ale również oczekiwany uchwyt UT, jeżeli jest znany z katalogu. W praktyce użytkownicy mogą zapisywać oznaczenia uchwytów na kilka sposobów, np. UT-08, UT 08 albo UT08. Jeżeli płytka ma być ostrzona, warto uwzględnić również uchwyt RF, np. RF-1, RF 1 albo RF1. Sam kod nie zastępuje jednak sprawdzenia minimalnej średnicy otworu, długości dłutowania, wysięgu, mocowania i stabilności procesu.
Dłutowanie rowka wpustowego na tokarce CNC
Rowek wpustowy można wykonać nie tylko na dłutownicy, ale także na tokarce CNC albo centrum obróbczym, jeżeli maszyna i oprzyrządowanie pozwalają na taki proces. W takim przypadku stosuje się odpowiednio dobrane noże do dłutowania, dłutaki na płytki albo oprawki napędzane do dłutowania.
Dłutowanie na tokarce CNC ma sens szczególnie wtedy, gdy:
- detal jest już zamocowany na tokarce,
- trzeba ograniczyć liczbę operacji,
- ważne jest zachowanie bazowania,
- rowek ma być wykonany bez przenoszenia detalu na osobną dłutownicę,
- produkcja jest jednostkowa albo małoseryjna,
- potrzebna jest elastyczność przy różnych szerokościach i profilach.
Przy dłutowaniu na tokarce CNC trzeba dodatkowo uwzględnić typ maszyny, mocowanie, możliwość ustawienia narzędzia, korekcję w osi Y, długość dłutowania, chłodzenie, odprowadzanie wióra oraz wymagany profil. W niektórych aplikacjach stosuje się oprawki napędzane do dłutowania, czyli rozwiązania typu live broaching.
Sprawdź oprawki napędzane i narzędzia do dłutowania Gisstec
Jakie materiały detalu można obrabiać przez dłutowanie?
Możliwość wykonania rowka wpustowego zależy od materiału detalu, szerokości rowka, głębokości, długości dłutowania, stabilności mocowania oraz dobranej płytki. W praktyce dłutowanie może być stosowane w wielu materiałach technicznych, ale każdy przypadek powinien być oceniony na podstawie rysunku i warunków obróbki.
Typowe grupy materiałów, które warto wskazać w zapytaniu:
- stale niestopowe i stopowe,
- stale konstrukcyjne,
- stale ulepszane cieplnie,
- stale nierdzewne,
- żeliwo,
- aluminium i jego stopy,
- miedź, brąz i inne stopy miedzi,
- tworzywa techniczne,
- materiały specjalne wymagające indywidualnej oceny.
Podanie materiału jest ważne, ponieważ wpływa na dobór płytki, geometrii, parametrów, chłodzenia i strategii przejść.
Kiedy lepszy będzie nóż do dłutowania, przeciągacz, przepychacz albo oprawka napędzana?
Dłutowanie, przeciąganie i przepychanie mogą służyć do wykonania podobnych rowków lub profili, ale są opłacalne w innych warunkach. Nóż do dłutowania lub dłutak na płytki daje dużą elastyczność przy produkcji jednostkowej, małoseryjnej i zmiennej. Przeciągacz albo przepychacz może być lepszy przy produkcji średnioseryjnej i seryjnej, szczególnie gdy profil jest powtarzalny, a zakład dysponuje prasą, przeciągarką albo odpowiednim stanowiskiem do przepychania.
| Sytuacja | Lepsze rozwiązanie |
| Produkcja jednostkowa | Nóż do dłutowania lub dłutak na płytki |
| Produkcja małoseryjna | Nóż do dłutowania z wymienną płytką albo oprawka napędzana do dłutowania |
| Produkcja średnioseryjna | Przeciągacz, przepychacz albo oprawka napędzana, zależnie od maszyny, kosztu narzędzia i powtarzalności detalu |
| Produkcja seryjna | Przeciągacz lub przepychacz, jeżeli profil jest powtarzalny i koszt narzędzia rozkłada się na większą liczbę detali |
| Zakład ma prasę | Przepychacz może być naturalną alternatywą dla dłutowania rowka |
| Zakład ma przeciągarkę | Przeciągacz może być najlepszy dla powtarzalnych rowków, wielowypustów i profili |
| Obróbka w jednym zamocowaniu | Nóż do dłutowania lub oprawka napędzana |
| Częste zmiany szerokości rowków lub profili | System z wymiennymi płytkami albo płytki specjalne według rysunku |
| Rowek wpustowy na tokarce CNC | Oprawka napędzana albo narzędzie do dłutowania na CNC |
W praktyce wybór zależy od kosztu narzędzia, wielkości serii, dostępnej maszyny, czasu ustawienia, powtarzalności detalu oraz wymaganej elastyczności. Przy pojedynczych detalach i zmiennych profilach system z wymiennymi płytkami może być najpraktyczniejszy. Przy średnich i dużych seriach warto porównać koszt dłutowania z przeciąganiem albo przepychaniem.
Zobacz przeciągacze i przepychacze do rowków wpustowych oraz wielowypustów
Powiązane technologie: przeciąganie, przepychanie, dłutowanie Fellowsa, Power Skiving i frezowanie obwiedniowe
Dłutowanie rowków wpustowych na płytki jest jednym z kilku sposobów wykonywania rowków, wielowypustów, profili specjalnych i uzębień. W zależności od geometrii detalu, typu profilu, wielkości serii i dostępnych maszyn warto porównać je z przeciąganiem, przepychaniem, dłutowaniem Fellowsa, Power Skivingiem albo frezowaniem obwiedniowym.
Przy rowkach wpustowych naturalnym konkurentem dla dłutowania są przeciągacze i przepychacze. Jeżeli zakład ma prasę, przepychacz może być bardzo dobrym rozwiązaniem dla powtarzalnych rowków. Jeżeli zakład ma przeciągarkę albo planuje produkcję seryjną, przeciągacz może być bardziej opłacalny niż dłutowanie pojedynczym nożem.
Przy wielowypustach wewnętrznych, zarówno ewolwentowych, jak i równoległych, alternatywą mogą być dłutaki Fellowsa albo Power Skiving. Tradensa oferuje zarówno narzędzia, jak i maszyny do takich procesów. Przy wielowypustach zewnętrznych jedną z podstawowych technologii jest frezowanie obwiedniowe frezami ślimakowymi, również z wykorzystaniem odpowiednich maszyn i narzędzi.
| Profil lub detal | Technologie, które warto porównać |
| Rowek wpustowy jednostkowy | Nóż do dłutowania lub dłutak na płytki |
| Rowek wpustowy średnioseryjny | Nóż do dłutowania, przepychacz, przeciągacz albo oprawka napędzana |
| Rowek wpustowy seryjny | Przeciągacz lub przepychacz |
| Rowek wykonywany na prasie | Przepychacz |
| Rowek wykonywany na przeciągarce | Przeciągacz |
| Profil wykonywany w jednym zamocowaniu na CNC | Oprawka napędzana do dłutowania |
| Wielowypust wewnętrzny ewolwentowy | Dłutowanie Fellowsa, Power Skiving albo przeciąganie |
| Wielowypust wewnętrzny równoległy | Dłutowanie, przeciąganie, przepychanie albo Power Skiving, zależnie od profilu i serii |
| Wielowypust zewnętrzny | Frezowanie obwiedniowe frezami ślimakowymi, Power Skiving albo inne metody zależne od geometrii |
| Koło zębate lub profil ewolwentowy | Dłutaki Fellowsa, Power Skiving albo frezowanie obwiedniowe |
| Profil specjalny | Płytka specjalna, dłutowanie, przeciągacz, przepychacz albo narzędzie specjalne według rysunku |
Powiązane strony produktowe Tradensa:
- przeciągacze i przepychacze do rowków wpustowych, wielowypustów i profili specjalnych,
- maszyny do przeciągania i oprzyrządowanie,
- dłutaki Fellowsa, noże Fellowsa i narzędzia do Power Skivingu,
- dłutownice Fellowsa CNC do kół zębatych i wielowypustów,
- maszyny CNC do Power Skivingu,
- frezarki obwiedniowe CNC pionowe i poziome,
- frezy ślimakowe nasadzane i trzpieniowe do frezowania obwiedniowego,
- sprawdziany do wielowypustów, profili i rowków wpustowych.
Najczęstsze błędy przy doborze noża do dłutowania
Nieprawidłowy dobór noża do dłutowania może powodować problemy z trwałością płytki, tolerancją rowka, jakością powierzchni i stabilnością procesu. W wielu przypadkach błędy wynikają z niepełnych danych podanych przy zapytaniu.
Najczęstsze błędy to:
- podanie tylko szerokości rowka bez tolerancji,
- brak informacji o minimalnej średnicy otworu,
- pominięcie długości dłutowania,
- brak informacji o materiale detalu,
- nieuwzględnienie wersji z fazką albo bez fazki,
- niepodanie typu maszyny,
- dobór zbyt długiego wysięgu narzędzia,
- brak informacji, czy profil jest wewnętrzny czy zewnętrzny,
- brak informacji o chłodzeniu i odprowadzaniu wióra,
- traktowanie produkcji jednostkowej i seryjnej tak samo,
- brak rysunku detalu przy profilu specjalnym.
Najlepiej przesłać rysunek techniczny detalu i krótko opisać proces. Dzięki temu można dobrać nie tylko płytkę, ale także uchwyt, oprawkę i sposób pracy narzędzia.
Checklista do zapytania o nóż do dłutowania rowka wpustowego
Przed wysłaniem zapytania przygotuj poniższe dane. Nie wszystkie zawsze są konieczne, ale im więcej informacji podasz, tym szybciej można dobrać właściwe rozwiązanie.
| Dane | Warto podać |
| Rysunek detalu | Tak, najlepiej w PDF/DWG/DXF |
| Szerokość rowka | w mm lub calach |
| Tolerancja | P6, P9, H7, JS9, D10, C11 albo inna z rysunku |
| Minimalna średnica otworu | Szczególnie przy rowkach wewnętrznych |
| Długość dłutowania | Długość pracy narzędzia w materiale |
| Głębokość rowka | Wymiar z rysunku |
| Fazka | Tak / nie, np. 0,2 × 45° |
| Materiał detalu | Gatunek materiału lub grupa materiałowa |
| Typ maszyny | Tokarka CNC, centrum obróbcze, dłutownica |
| Mocowanie | Informacja o oprawce lub systemie mocowania |
| Chłodzenie | Informacja o dostępności chłodzenia i odprowadzaniu wióra |
| Wielkość serii | Jednostkowa, małoseryjna, seryjna |
| Profil | Wewnętrzny, zewnętrzny lub specjalny |
Powiązana oferta Gisstec
W ofercie Tradensa dostępne są narzędzia Gisstec do wykonywania rowków wpustowych, kanałków, kwadratów, sześciokątów, wielowypustów, kół zębatych, profili ewolwentowych i profili specjalnych. System obejmuje noże do dłutowania, dłutaki na płytki, płytki IN, uchwyty UT, uchwyty RF, płytki z fazką, rozwiązania specjalne według rysunku oraz oprawki napędzane do dłutowania na tokarkach CNC.
Zobacz narzędzia do dłutowania rowków wpustowych Gisstec
FAQ – nóż do dłutowania rowków wpustowych
Co to jest nóż do dłutowania rowka wpustowego?
Nóż do dłutowania rowka wpustowego to narzędzie prowadzące płytkę skrawającą podczas wykonywania rowka wewnętrznego lub zewnętrznego. Stosuje się je między innymi w tulejach, piastach, kołach i elementach maszyn wymagających połączenia wpustowego.
Jak dobrać nóż do dłutowania rowka wpustowego?
Do doboru potrzebne są: szerokość rowka, tolerancja, minimalna średnica otworu, długość dłutowania, głębokość rowka, materiał detalu, typ maszyny oraz informacja, czy rowek ma być wykonany z fazką czy bez fazki.
Z jakiego materiału są płytki do dłutowania Gisstec?
Płytki do dłutowania mogą być wykonywane ze spiekanej stali HSS z kobaltem, z twardością około 72 HRC, powłoką TiN i możliwością wielokrotnego ostrzenia. W wymagających aplikacjach możliwe jest również wykonanie płytek z węglika spiekanego oraz zastosowanie powłok takich jak TiAlN, TiCN albo Alcrona Pro.
Czy płytki do dłutowania są powlekane?
Tak. Płytki do dłutowania mogą być powlekane TiN, czyli azotkiem tytanu, a w bardziej wymagających aplikacjach także powłokami takimi jak TiAlN, TiCN albo Alcrona Pro. Dobór powłoki zależy od materiału detalu, stabilności procesu, temperatury pracy i oczekiwanej trwałości płytki.
Czy płytki do dłutowania można ostrzyć?
Tak. Płytki do dłutowania Gisstec można ostrzyć wielokrotnie, co pozwala wydłużyć ich żywotność i obniżyć koszt wykonania rowka. Do ostrzenia stosuje się odpowiedni uchwyt RF.
Czym różni się nóż do dłutowania od dłutaka na płytki?
W praktyce oba określenia bywają stosowane zamiennie. Najczęściej chodzi o uchwyt z wymienną płytką skrawającą, stosowany do wykonywania rowków wpustowych, kanałków, wielowypustów i innych profili.
Jak dobrać płytkę do dłutowania rowka wpustowego?
Płytkę dobiera się do szerokości rowka, wymaganej tolerancji, materiału detalu oraz wersji wykonania. W systemie Gisstec stosowane są płytki IN, a dla rowków mogą występować wykonania w tolerancjach P6, P9, H7, JS9, D10 i C11.
Czy można wykonać rowek wpustowy z fazką?
Tak. Jeżeli rowek ma mieć fazkę, trzeba dobrać odpowiednią wersję płytki. W systemie Gisstec dostępne są płytki SM z fazką 0,2 × 45°.
Czy rowek wpustowy można wykonać na tokarce CNC?
Tak. Przy odpowiednim narzędziu lub oprawce napędzanej do dłutowania można wykonywać rowki wpustowe na tokarce CNC albo centrum obróbczym, bez przenoszenia detalu na osobną dłutownicę.
Kiedy wybrać nóż do dłutowania, a kiedy przeciągacz albo przepychacz?
Nóż do dłutowania jest szczególnie korzystny przy produkcji jednostkowej, małoseryjnej, zmiennej albo wtedy, gdy potrzebna jest większa elastyczność i szybki dobór narzędzia do rysunku. Przeciągacz lub przepychacz może być lepszy przy produkcji średnioseryjnej i seryjnej, zwłaszcza gdy profil jest powtarzalny, a zakład dysponuje przeciągarką albo prasą.
Jakie dane wysłać do doboru narzędzia?
Najlepiej przesłać rysunek detalu oraz podać szerokość rowka, tolerancję, minimalną średnicę otworu, długość dłutowania, materiał, typ maszyny, mocowanie, wersję z fazką lub bez fazki oraz wielkość serii.
Jak wykonać wielowypust wewnętrzny?
Wielowypust wewnętrzny, zarówno ewolwentowy, jak i równoległy, można wykonać różnymi technologiami. W zależności od geometrii, tolerancji i wielkości serii można rozważyć dłutowanie, przeciąganie, przepychanie, dłutowanie Fellowsa albo Power Skiving. Dobór technologii zależy od rysunku detalu, dostępnej maszyny, wymaganej dokładności i ekonomii procesu.
Jak wykonać wielowypust zewnętrzny?
Wielowypust zewnętrzny można wykonać między innymi przez frezowanie obwiedniowe frezami ślimakowymi, Power Skiving albo inne metody zależne od geometrii profilu i wielkości serii. Przy doborze technologii trzeba uwzględnić typ wielowypustu, moduł lub podziałkę, długość profilu, tolerancję i wymaganą powtarzalność.
Dobierz nóż do dłutowania rowka wpustowego
Jeżeli potrzebujesz dobrać nóż do dłutowania rowka wpustowego, płytkę IN, uchwyt UT, płytkę z fazką, materiał płytki albo oprawkę napędzaną do dłutowania na tokarce CNC, prześlij rysunek detalu lub podstawowe dane obróbki. Jeżeli z rysunku wynika, że lepszym rozwiązaniem będzie przeciągacz, przepychacz, dłutowanie Fellowsa, Power Skiving albo frezowanie obwiedniowe, pomożemy porównać technologie i dobrać właściwy proces do detalu, maszyny i wielkości serii.



