Jakiego rodzaju pomiaru kół zębatych potrzebujesz?

Poszczególne systemy pomiarowe nie są rozwiązaniami zamiennymi. Pełna maszyna analityczna pozwala rozdzielić konkretne odchyłki geometrii uzębienia, natomiast tester współpracy, pomiar przez wałeczki lub kontrola bicia odpowiadają na bardziej wyspecjalizowane pytania produkcyjne.

Co mierzą maszyny TTi?

Pełne maszyny pomiarowe serii TTi-R i TTi-H są przeznaczone do analitycznego pomiaru geometrii uzębień wewnętrznych i zewnętrznych. W zależności od modelu, oprogramowania i zastosowanego oprzyrządowania mogą mierzyć koła walcowe proste i skośne, wielowypusty, ślimaki, narzędzia do uzębień oraz zespoły wielostopniowe.

Podstawowy zakres pomiaru obejmuje:

• profil zęba,
• linię zęba,
• podziałkę pojedynczą, sąsiednią i skumulowaną,
• bicie uzębienia,
• pomiar wybranych albo wszystkich zębów,
• uzębienia wewnętrzne i zewnętrzne,
• lewy i prawy bok zęba,
• wybrane modyfikacje profilu i linii zęba,
• automatyczne odniesienie wyniku do wybranej normy,
• generowanie raportu pomiarowego.

Szczegółowe znaczenie profilu, linii zęba, podziałki i bicia oraz sposób interpretacji wyników opisujemy w osobnym poradniku dotyczącym pomiaru kół zębatych.

Dlaczego do pełnej analizy uzębienia stosuje się dedykowane maszyny pomiarowe?

Maszyna pomiarowa do kół zębatych i wielowypustów - model TTI-300R

Dedykowana maszyna do pomiaru uzębień łączy specjalistyczną kinematykę, ciągłe skanowanie powierzchni zęba, synchronizację osi oraz oprogramowanie przeznaczone bezpośrednio do analizy geometrii kół zębatych i wielowypustów.

W porównaniu z uniwersalnym systemem współrzędnościowym najważniejszą przewagą jest nie samo deklarowane wskazanie dokładności, lecz kompleksowe przygotowanie maszyny do:

• automatycznego skanowania profilu i linii zęba,
• synchronizacji obrotu detalu z ruchem głowicy,
• pomiaru uzębień wewnętrznych i zewnętrznych,
• obsługi parametrów typowych dla uzębień,
• automatycznego wyznaczania odchyłek,
• raportowania według norm,
• seryjnego wykonywania powtarzalnych programów,
• ograniczenia czasu ustawiania i interpretacji wyników.

Maszyny TTi wykorzystują własny system CNC, dedykowane oprogramowanie oraz konstrukcję opracowaną specjalnie do pomiaru uzębień. W modelach serii R stosowany jest również system NDG oraz bezpośredni napęd osi obrotowej, umożliwiające szybki i stabilny pomiar.

Dedykowana konstrukcja pozwala ograniczyć liczbę operacji ręcznych i uzyskać powtarzalny proces pomiaru przygotowany specjalnie do geometrii uzębień.

Cechy szczególne maszyn TTi do pomiaru kół zębatych i wielowypustów

Zakres funkcji zależy od modelu, rodzaju głowicy, oprogramowania i zastosowanego oprzyrządowania. Poniższe rozwiązania są dostępne w ramach serii TTi-R/H oraz odpowiednich konfiguracji dodatkowych.

Najważniejsze cechy techniczne:

• własny system NC/CNC opracowany przez TTi,
• system pomiarowy NDG w modelach serii R,
• bezpośredni napęd osi obrotowej w odpowiednich modelach,
• pomiar profilu, linii zęba, podziałki i bicia,
• pomiar uzębień wewnętrznych i zewnętrznych,
• pomiar wybranych lub wszystkich zębów,
• raportowanie według JIS, DIN, ISO, AGMA i GB/T,
• zapis i archiwizację wyników,
• możliwość komunikacji przez LAN lub odpowiednie interfejsy,
• programy do pomiaru narzędzi i geometrii specjalnych,
• oprzyrządowanie standardowe i specjalne,
• system kontroli położenia luki lub zabezpieczenia przed kolizją – zależnie od modelu i konfiguracji,
• możliwość pomiaru zespołów i pakietów wielostopniowych – zakres zależny od modelu i programu,
• diagnostykę maszyny i kontrolę przebiegu programu.

Maszyny TTi zostały zaprojektowane z myślą o bardzo wysokiej stabilności układu pomiarowego, intuicyjnej obsłudze, dokładności osi oraz łatwym dostosowaniu do różnych typów uzębień i detali. Dzięki temu dobrze sprawdzają się zarówno w pomiarze kół zębatych małych modułów, jak i przy większych elementach o bardziej wymagającej geometrii.

Jakie elementy i narzędzia można mierzyć oprócz standardowych kół zębatych?

Zakres możliwych pomiarów zależy od modelu maszyny, dostępności przestrzeni pomiarowej, zastosowanej głowicy, oprogramowania oraz oprzyrządowania mocującego.

W zależności od konfiguracji rozwiązania TTi mogą służyć do pomiaru:

• kół zębatych walcowych prostych i skośnych,
• uzębień zewnętrznych i wewnętrznych,
• wielowypustów ewolwentowych,
• wielowypustów równoległych,
• zespołów wielostopniowych,
• ślimaków,
• frezów ślimakowych,
• wiórkowników,
• listew zębatych,
• rowków wpustowych i profili specjalnych,
• wybranych kół stożkowych,
• wybranych narzędzi do produkcji uzębień.

Pomiar narzędzi, ślimaków, wielowypustów i elementów specjalnych może wymagać dodatkowego programu, odpowiedniej głowicy oraz indywidualnie dobranego oprzyrządowania.

Testery współpracy z kołem zębatym wzorcowym Tf i Sf

Testery serii Tf i Sf służą do funkcjonalnej kontroli badanego koła podczas współpracy z odpowiednio dobranym kołem wzorcowym. Seria Tf jest przeznaczona do kontroli dwustronnego zazębienia, natomiast seria Sf do kontroli jednoflankowej.

Seria Tf może umożliwiać:

• kontrolę całkowitej odchyłki dwustronnego zazębienia,
• kontrolę zmian ząb po zębie,
• ocenę bicia i nieregularności współpracy,
• zapis wykresu pomiarowego.

Seria Sf może umożliwiać:

• kontrolę jednoflankowej współpracy badanego koła z kołem wzorcowym,
• analizę przebiegu błędu podczas obrotu,
• ocenę odchyłek związanych z pracą jednej strony zęba,
• zapis i analizę wyniku.

Jest to szybka metoda funkcjonalna, ale nie zastępuje pełnego pomiaru analitycznego profilu, linii zęba i podziałki. Obie metody mogą być stosowane równolegle: pełny pomiar do analizy i kwalifikacji procesu, a tester współpracy do szybkiej kontroli produkcji.

Automatyczny pomiar przez wałeczki – seria DBD

Systemy DBD automatyzują pomiar wymiaru przez wałeczki lub kulki i ograniczają wpływ doświadczenia operatora na wynik. Stanowią alternatywę dla ręcznych przyrządów pomiarowych tam, gdzie ważna jest powtarzalność, szybkość oraz zapis wyników.

Dostępne są między innymi:

• DBD-250Ei – do kół z otworem, z uzębieniem zewnętrznym lub wewnętrznym,
• DBD-250SHh – do kół osadzonych na wałach.

W zależności od wersji możliwe są:

• automatyczne ustawienie dla parzystej i nieparzystej liczby zębów,
• pomiar kół do średnicy około Ø250 mm,
• pomiar uzębień zewnętrznych i wewnętrznych,
• wybór położenia pomiarowego na szerokości wieńca,
• zapis, archiwizacja i ocena wyników,
• kontrola bicia luki międzyzębnej w odpowiedniej konfiguracji,
• automatyczna ocena zgodności z tolerancją.

Pomiar przez wałeczki nie zastępuje pełnej analizy profilu i linii zęba, ale jest bardzo skuteczny jako szybka kontrola wymiarowa w produkcji.

Typoszereg maszyn pomiarowych TTi do kół zębatych i wielowypustów

W ofercie dostępny jest szeroki typoszereg maszyn pomiarowych TTi do kół zębatych i wielowypustów, obejmujący zarówno kompaktowe modele do mniejszych detali, jak i duże maszyny do pomiaru kół zębatych o znacznie większych średnicach.

Dostępne są między innymi modele:

• TTi-120R
• TTi-150R
• TTi-300R
• TTi-450R
• TTi-600R
• TTi-800H
• TTi-1000H
• TTi-1200H
• TTi-1500H

Uzupełnieniem oferty są również specjalistyczne serie:

• Tf
• Sf
• DBD
• RK
• ECS
• SLX
• GDF-A.

Podstawowy typoszereg maszyn do pomiaru kół zębatych i wielowypustów

(*) - wersje do długich wałów i części nietypowych są projektowane indywidualnie. Maksymalną długość, masę oraz sposób podparcia należy potwierdzić na podstawie rysunku detalu.

Powyższy typoszereg pokazuje kierunek doboru maszyn pod względem wielkości detalu. W praktyce dobór konkretnego modelu zależy również od modułu, typu uzębienia, szerokości wieńca, masy detalu, rodzaju pomiaru oraz wymagań dotyczących dokładności i automatyzacji.

TTi-300R – maszyna do pomiaru małych i średnich kół zębatych

Model TTi-300R jest jednym z ważniejszych rozwiązań dla zakładów, które chcą prowadzić precyzyjny pomiar małych i średnich kół zębatych oraz wybranych uzębień wewnętrznych. Podstawowe dane tego modelu:

• pomiar kół zębatych walcowych prostych, skośnych oraz uzębień wewnętrznych,
• zakres modułu od m0,2 (0,15) do 12,
• maksymalna średnica zewnętrzna koła około Ø350 mm,
• kąt pochylenia do ±65° (90°),
• szerokość koła do 400 mm,
• długość wału od około 30 do 570 mm,
• maksymalna masa koła do 500 kg,
• parametry metrologiczne systemu, w tym rozdzielczość i dokładność poszczególnych osi, należy potwierdzić dla konkretnej konfiguracji maszyny.

Oprogramowanie do pomiaru kół zębatych, wielowypustów i narzędzi

Oprogramowanie TTi jest rozwijane specjalnie do pomiarów uzębień. Zakres dostępnych programów zależy od modelu, głowicy i wykupionych opcji.

Dostępne są programy do pomiaru kół zewnętrznych i wewnętrznych, zespołów wielostopniowych, frezów ślimakowych zgodnie z odpowiednim programem DIN, wiórkowników, ślimaków oraz wielowypustów równoległych. Szczegółowy zakres należy określić już na etapie doboru maszyny, ponieważ może wpływać na głowicę, końcówkę pomiarową i oprzyrządowanie.

Normy i raporty pomiarowe dla kół zębatych i wielowypustów

Oprogramowanie TTi może oceniać wyniki według najczęściej stosowanych systemów normowych dla uzębień, między innymi:

• ISO,
• DIN,
• AGMA,
• JIS,
• GB/T.

Dostępność konkretnej normy, jej wydania oraz programu do wielowypustów lub narzędzi należy potwierdzić dla wybranej konfiguracji oprogramowania.

Raport może obejmować dane nominalne detalu, warunki pomiaru, wykresy profilu, linii zęba, podziałki i bicia, wyniki liczbowe, ocenę względem tolerancji oraz informację o zgodności części. Wyniki mogą być archiwizowane i eksportowane, między innymi w formie raportu PDF.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie cechy uzębienia mierzą maszyny do pomiaru kół zębatych?

Pełne maszyny analityczne TTi-R/H mierzą między innymi profil zęba, linię zęba, podziałkę i bicie uzębienia. Pozostałe systemy TTi realizują wyspecjalizowane kontrole, takie jak pomiar przez wałeczki, test współpracy z kołem wzorcowym, kontrola bicia lub pomiar chropowatości. Zakres należy dobrać do konkretnego detalu i zadania pomiarowego.

Czy maszyny TTi mierzą koła zębate wewnętrzne i zewnętrzne?

Tak. Rozwiązania TTi są przeznaczone do pomiaru uzębień wewnętrznych i zewnętrznych, w tym kół zębatych walcowych prostych i skośnych oraz wybranych wielowypustów.

Czy możliwy jest pomiar wielowypustów?

Tak. Maszyny TTi umożliwiają również pomiar wielowypustów, w tym kontrolę w odniesieniu do norm oraz raportowanie wyników pomiaru.

Czym różni się pełny pomiar kół zębatych od pomiaru przez wałeczki?

Pełny pomiar kół zębatych obejmuje między innymi profil, linię zęba, podziałkę i bicie, natomiast pomiar przez wałeczki jest rozwiązaniem bardziej wyspecjalizowanym, stosowanym do określonych kontroli wymiarowych i jakościowych. Oba podejścia mogą się wzajemnie uzupełniać w kontroli produkcji.

Czy raport pomiarowy generowany jest automatycznie?

Tak. Oprogramowanie TTi umożliwia automatyczne generowanie raportów pomiarowych, także w formie pliku PDF.

Czy tester współpracy zastępuje pełną maszynę pomiarową?

Nie. Tester współpracy pozwala szybko ocenić łączny efekt odchyłek podczas zazębienia z kołem wzorcowym, ale nie rozdziela indywidualnie profilu, linii zęba, podziałki i bicia. Oba systemy pełnią różne funkcje w kontroli jakości.

Czy można mierzyć koła osadzone na wałach?

Tak. Dobór maszyny zależy od długości wału, średnic, masy, szerokości wieńca, sposobu podparcia i dostępu głowicy do uzębienia.

Czy można mierzyć frezy ślimakowe i wiórkowniki?

Tak, po wyposażeniu maszyny w odpowiedni program, głowicę i oprzyrządowanie. Zakres pomiaru należy ustalić na podstawie rysunku narzędzia.

Czy jedna maszyna może mierzyć koła i wielowypusty?

Tak, o ile zakres geometryczny oraz oprogramowanie odpowiadają obu grupom części. Należy zweryfikować moduł, średnicę, długość, typ profilu, normę i dostęp końcówki pomiarowej.

Jak przygotować pomieszczenie pomiarowe?

Wymagania zależą od oczekiwanej niepewności pomiaru i modelu maszyny. Należy przeanalizować temperaturę, jej stabilność, drgania, fundament lub posadzkę, czystość, zasilanie i sposób transportu detali.

Jakie dane są potrzebne do wyceny?

Potrzebne są rysunki części, zakres gabarytów, moduł, liczba zębów, kąt przyporu i pochylenia, typ uzębienia, masa, wymagane parametry, norma, klasa dokładności oraz przykładowy raport, który klient chce uzyskać.

Jakie dane przesłać do doboru maszyny pomiarowej?

Prześlij rysunki części i wymagany zakres pomiaru. Na tej podstawie dobierzemy model maszyny, głowicę, programy oraz oprzyrządowanie.

Jak przebiega pełny pomiar koła zębatego?

Przebieg pomiaru, znaczenie profilu, linii zęba, podziałki i bicia oraz sposób interpretacji raportu opisujemy w osobnym poradniku.

Przeczytaj poradnik o pomiarze kół zębatych

Powiązana wiedza

• Klasy wykonania kół zębatych i dokładność uzębień
• Rodzaje wielowypustów – wielowypusty równoległe i ewolwentowe
• Błędy przy produkcji kół zębatych i wielowypustów oraz ich wpływ na pracę przekładni
• Technologia obróbki kół zębatych walcowych – metoda obwiedniowa
• Frezowanie obwiedniowe kół zębatych i wielowypustów

Powiązana oferta

• Frezy ślimakowe do kół zębatych i wielowypustów
• Dłutaki Fellowsa, noże Fellowsa i narzędzia do Power Skivingu
• Maszyny do dłutowania kół zębatych i wielowypustów – dłutownice Fellowsa CNC
• Maszyny do Power Skiving
• Frezarki obwiedniowe CNC do kół zębatych i wielowypustów
• Sprawdziany do kół zębatych i wielowypustów

Maszyny pomiarowe do kół zębatych i wielowypustów japońskiego producenta TTi są przeznaczone do precyzyjnego pomiaru kół zębatych walcowych, stożkowych, uzębień wewnętrznych i zewnętrznych oraz wielowypustów. Rozwiązania te umożliwiają pomiar profilu, linii zęba, podziałki, bicia oraz pomiar przez wałeczki, z automatycznym odniesieniem do norm i generowaniem raportów pomiarowych, dzięki czemu stanowią skuteczne narzędzie kontroli jakości w produkcji kół zębatych, wielowypustów i elementów przekładni.