Profile wewnętrzne wykonywane dłutowaniem
Dłutowanie kwadratów i sześciokątów wewnętrznych – jak dobrać metodę i narzędzie?
Wydłutowany kwadrat wewnętrzny wykonany narzędziem do dłutowania Rev Tool

Najkrócej: jak wykonać kwadrat lub sześciokąt w otworze?

Kwadrat, sześciokąt lub inny profil nieokrągły wewnątrz otworu można wykonać przez dłutowanie na dłutownicy, tokarce CNC albo centrum obróbczym z odpowiednim oprzyrządowaniem. W zależności od detalu, maszyny, wielkości serii i wymaganej powtarzalności stosuje się metodę statyczną, czyli płytkę skrawającą z uchwytem, albo metodę dynamiczną z oprawką napędzaną do dłutowania.

W przypadku profili wewnętrznych kluczowe znaczenie ma nie tylko sam kształt profilu, ale również minimalna średnica otworu, długość profilu, wysięg narzędzia, stabilność mocowania i możliwość wprowadzenia narzędzia do wnętrza detalu. Dlatego przy kwadratach i sześciokątach wewnętrznych nie wystarczy napisać „kwadrat w otworze” albo „sześciokąt w otworze”. Do doboru potrzebne są konkretne dane: wymiar profilu, rysunek, tolerancja, Min Ø, materiał i informacja o maszynie.

W systemie REV Broaching Tool dla profili kwadratowych i sześciokątnych stosowane są odrębne rodziny narzędzi. Płytki do kwadratów mają oznaczenia IN-SQ, a odpowiadające im uchwyty statyczne UT-SQ. Dla sześciokątów stosowane są odpowiednio płytki IN-HEX i uchwyty UT-HEX. Przy dłutowaniu dynamicznym z REV Motorised Slotter stosuje się uchwyty UTM-SQ lub UTM-HEX dopasowane do modelu napędzanego dłutownika.

Sytuacja Najlepszy kierunek
Pojedynczy kwadrat lub sześciokąt w otworze Dłutowanie statyczne płytką i uchwytem albo narzędzie specjalne
Profil wykonywany na dłutownicy Dłutowanie statyczne z odpowiednim uchwytem i płytką lub narzędziem specjalnym
Profil wykonywany na tokarce CNC Dłutowanie statyczne albo oprawka napędzana, zależnie od maszyny i serii
Profil wykonywany na centrum obróbczym Oprawka napędzana lub inne oprzyrządowanie zależne od maszyny
Kwadrat wewnętrzny Sprawdzić narzędzia i oznaczenia SQ, wymiar profilu, Min Ø i długość dłutowania
Sześciokąt wewnętrzny Sprawdzić narzędzia i oznaczenia HEX, wymiar przez płaskie, Min Ø i długość profilu
Krótka seria zmiennych profili Dłutowanie statyczne lub płytka specjalna według rysunku
Powtarzalny profil wewnętrzny na CNC Oprawka napędzana do dłutowania
Profil ma być wykonany bez osobnej dłutownicy Dłutowanie na CNC lub oprawka napędzana
Profil ma niestandardowy wymiar Płytka specjalna lub narzędzie specjalne według rysunku
Produkcja średnioseryjna jednego profilu Oprawka napędzana, przeciągacz albo przepychacz
Produkcja seryjna jednego profilu Przeciągacz lub przepychacz, jeżeli profil i maszyna na to pozwalają
Mała średnica otworu Sprawdzić Min Ø dla uchwytu i możliwość pracy narzędzia bez kolizji
Tokarka bez osi Y Sprawdzić możliwość korekcji osi, np. tuleją mimośrodową
Długi profil wewnętrzny Sprawdzić wysięg, sztywność, długość dłutowania i odprowadzanie wióra

W praktyce dobór narzędzia do kwadratu lub sześciokąta wewnętrznego zaczyna się od rysunku detalu, minimalnej średnicy otworu, długości profilu, materiału, wymaganej tolerancji i informacji o maszynie.

Zobacz REV Tool – noże do dłutowania, płytki i oprawki napędzane

Dłutowanie statyczne sześciokąta wewnętrznego przy użyciu płytki HEX

 

Dla kogo jest ten poradnik?

Ten poradnik jest dla technologów, konstruktorów, operatorów CNC i działów zakupów, które muszą wykonać wewnętrzny profil nieokrągły w detalu: kwadrat, sześciokąt, wielokąt, rowek specjalny albo inny kształt według rysunku.

Artykuł pomoże odpowiedzieć na pytania:

  • jak wykonać kwadrat w otworze,
  • jak wykonać sześciokąt w otworze,
  • co oznaczają SQ i HEX w narzędziach do dłutowania,
  • kiedy wystarczy dłutowanie statyczne,
  • kiedy warto zastosować oprawkę napędzaną,
  • kiedy potrzebna jest płytka specjalna,
  • co oznacza minimalna średnica otworu Min Ø,
  • czym różnią się uchwyty UT i UTM,
  • jakie dane wysłać do doboru narzędzia.

To nie jest katalog wymiarów. To poradnik technologiczny. Pełne zakresy płytek IN-SQ i IN-HEX, uchwytów UT-SQ, UT-HEX oraz rozwiązań UTM do REV Motorised Slotter znajdują się na głównej stronie produktowej i w aktualnym katalogu REV Tool.

Czym jest profil wewnętrzny nieokrągły?

wielowypusty-ewolwentowe-wewnetrzne-i-zewnetrzne-dlutowanie-rev-tool.webp

Profil wewnętrzny nieokrągły to kształt wykonany wewnątrz otworu, który nie jest zwykłym otworem cylindrycznym. Może służyć do przenoszenia momentu, blokowania obrotu, pozycjonowania elementu, montażu trzpienia albo współpracy z detalem o określonym kształcie.

Do profili wewnętrznych należą między innymi:

  • kwadraty wewnętrzne,
  • sześciokąty wewnętrzne,
  • wielokąty wewnętrzne,
  • rowki wpustowe wewnętrzne,
  • kanałki,
  • wielowypusty równoległe,
  • profile specjalne według rysunku.

Wykonanie takiego profilu jest trudniejsze niż wykonanie zwykłego otworu, ponieważ narzędzie musi wejść do wnętrza detalu, pracować na określonej długości i zachować geometrię profilu mimo ograniczonego dostępu.

Film przedstawia dłutowanie rowków wpustowych i kwadratów na klasycznej dłutownicy.

IN-SQ i IN-HEX – płytki REV do kwadratów i sześciokątów wewnętrznych

REV stosuje oznaczenia IN-SQ dla płytek do wykonywania kwadratów wewnętrznych oraz IN-HEX dla płytek do sześciokątów wewnętrznych.

Oznaczenie Typowy profil
IN-SQ Kwadrat wewnętrzny
IN-HEX Sześciokąt wewnętrzny

Oznaczenie SQ wskazuje narzędzie, płytkę lub uchwyt związany z wykonywaniem profilu kwadratowego. Oznaczenie HEX wskazuje narzędzie, płytkę lub uchwyt związany z wykonywaniem profilu sześciokątnego.

Przy zapytaniu warto więc podać nie tylko sam wymiar profilu, ale również informację, czy chodzi o SQ, czyli kwadrat, czy HEX, czyli sześciokąt. Jeżeli znasz kod z katalogu, również warto go przesłać, ponieważ przyspiesza identyfikację właściwego narzędzia lub uchwytu.

Profil Oznaczenie katalogowe Co trzeba podać w zapytaniu
Kwadrat wewnętrzny SQ Wymiar kwadratu, Min Ø, długość profilu, tolerancję, rysunek
Sześciokąt wewnętrzny HEX Wymiar przez płaskie, Min Ø, długość profilu, tolerancję, rysunek
Profil specjalny Według rysunku lub oznaczenia specjalnego Rysunek, tolerancje, materiał, seria, maszyna

Samo oznaczenie SQ albo HEX nie zastępuje rysunku. Dwa profile o tym samym podstawowym wymiarze mogą wymagać innego rozwiązania, jeżeli różnią się długością, tolerancją, średnicą otworu, materiałem lub typem maszyny.

Płytka IN-SQ REV do dłutowania kwadratów wewnętrznych

Płytka IN-SQ REV do wykonywania kwadratów wewnętrznych. Jeden rozmiar płytki może obejmować określony zakres wymiarów kwadratu; finalny dobór zależy również od otworu wstępnego, długości profilu i uchwytu UT-SQ lub UTM-SQ.

Płytka do dłutowania sześciokątów, narzędzia do dłutowania Rev Tool

Płytka IN-HEX REV do wykonywania sześciokątów wewnętrznych. Dobór zależy od wymiaru profilu, otworu wstępnego, długości pracy oraz właściwego uchwytu UT-HEX lub UTM-HEX.

Minimalna średnica otworu Min Ø – najważniejszy parametr przy profilu wewnętrznym

Przy dłutowaniu profili wewnętrznych jednym z najważniejszych parametrów jest minimalna średnica otworu, często oznaczana jako Min Ø. To minimalna średnica, która pozwala wprowadzić narzędzie do otworu i wykonać profil bez kolizji.

W praktyce Min Ø decyduje o tym, czy dany uchwyt, płytka albo oprawka mogą zostać zastosowane w konkretnym detalu. Sam wymiar kwadratu lub sześciokąta nie wystarcza. Narzędzie musi zmieścić się w otworze, mieć odpowiedni wysięg i zachować sztywność podczas pracy.

Parametr Dlaczego jest ważny
Min Ø Określa minimalną średnicę otworu dla danego uchwytu lub zestawu narzędziowego
Długość profilu Wpływa na wysięg, stabilność i ryzyko drgań
Głębokość dłutowania Wpływa na obciążenie płytki i czas obróbki
Wymiar kwadratu Kluczowy przy profilu SQ
Wymiar przez płaskie Kluczowy przy profilu HEX
Tolerancja profilu Decyduje o dokładności narzędzia i procesu
Materiał detalu Wpływa na dobór płytki, powłoki i parametrów
Typ uchwytu UT dla metody statycznej, UTM dla oprawki napędzanej
Typ oprawki Rev Motorised Slotter dla dłutowania dynamicznego

Jeżeli otwór jest zbyt mały, problemem może nie być sama możliwość wykonania profilu, ale brak miejsca na narzędzie. Dlatego przy profilach wewnętrznych zawsze trzeba sprawdzić minimalną średnicę otworu, a nie tylko wymiar kwadratu lub sześciokąta.

Film przedstawia statyczne dłutowanie sześciokąta na tokarce CNC przez dojazd osią z narzędziem do dłutowania Rev Tool

Jak korzystać z tabel IN-SQ, IN-HEX, UT i UTM REV?

Przy doborze narzędzia do kwadratu lub sześciokąta wewnętrznego warto sprawdzić tabele wymiarowe w katalogu. Nie chodzi jednak tylko o znalezienie oznaczenia SQ albo HEX. Najważniejsze jest powiązanie kształtu profilu, wymiaru, minimalnej średnicy otworu, uchwytu i metody pracy.

W praktyce tabela wymiarowa pomaga odpowiedzieć na kilka pytań:

Co sprawdzić w tabeli Dlaczego jest ważne
Oznaczenie IN-SQ albo IN-HEX Pozwala rozpoznać, czy narzędzie dotyczy kwadratu, czy sześciokąta
Wymiar profilu Decyduje, czy dany wariant odpowiada wymaganemu kwadratowi lub sześciokątowi
Min Ø Pokazuje minimalną średnicę otworu potrzebną do pracy narzędzia
Uchwyt UT Dotyczy dłutowania statycznego z uchwytem i płytką lub narzędziem
Uchwyt UTM-SQ lub UTM-HEX Dotyczy pracy z REV Motorised Slotter
REV Motorised Slotter Wskazuje rozwiązanie do pracy dynamicznej na CNC
Długość profilu / skok roboczy Pomaga ocenić, czy narzędzie i oprawka pozwolą wykonać wymaganą głębokość
Rysunek detalu Potwierdza, czy rozwiązanie z tabeli faktycznie pasuje do geometrii detalu

Tabela katalogowa nie zastępuje doboru technologicznego. Ten sam sześciokąt HEX albo kwadrat SQ może wymagać innego rozwiązania, jeżeli zmienia się minimalna średnica otworu, długość profilu, materiał, tolerancja, maszyna albo wielkość serii.

Dlatego przy zapytaniu warto przesłać zarówno kod z katalogu, jeżeli jest znany, jak i rysunek detalu. Kod przyspiesza identyfikację narzędzia, ale dopiero rysunek i dane procesu pozwalają potwierdzić właściwy dobór.

Przykład interpretacji danych z tabeli

Dane w katalogu Jak je rozumieć przy doborze
SQ Profil kwadratowy
HEX Profil sześciokątny
Min Ø Minimalna średnica otworu, w której narzędzie może pracować
UT Uchwyt do dłutowania statycznego
UTM Uchwyt do oprawki napędzanej
REV Motorised Slotter Oprawka napędzana do dłutowania
Skok roboczy Maksymalny zakres ruchu roboczego oprawki lub narzędzia
Wymiar profilu Wymagany wymiar kwadratu albo sześciokąta, np. wymiar przez płaskie przy HEX

Pełne tabele wymiarowe, aktualne oznaczenia narzędzi oraz zakresy płytek, uchwytów i oprawek znajdują się w katalogu PDF. Ten poradnik pokazuje, jak czytać dane z tabel i jakie parametry są najważniejsze przy doborze narzędzia do profilu wewnętrznego.

Wymiar przez płaskie przy sześciokącie HEX

Przy sześciokącie wewnętrznym najczęściej podaje się wymiar przez płaskie, czyli odległość między dwiema przeciwległymi płaskimi ściankami sześciokąta. To podstawowy wymiar profilu HEX.

W praktyce może być opisany jako:

  • wymiar przez płaskie,
  • wymiar między płaskimi,
  • SW (Schlüsselweite),
  • AF (Across Flats),
  • rozmiar sześciokąta,
  • np. sześciokąt 8 mm, HEX 8, SW 8 albo AF 8.

Przy kwadracie wewnętrznym analogicznie podaje się wymiar kwadratu między przeciwległymi płaskimi ściankami.

Profil Najważniejszy wymiar
SQ, kwadrat wewnętrzny Wymiar kwadratu między przeciwległymi płaskimi ściankami
HEX, sześciokąt wewnętrzny Wymiar przez płaskie, czyli odległość między przeciwległymi płaskimi ściankami

Przy zapytaniu o sześciokąt nie wystarczy napisać „HEX”. Trzeba podać wymiar przez płaskie, tolerancję, długość profilu, minimalną średnicę otworu i rysunek detalu.

Nazewnictwo REV Tool: IN-SQ, IN-HEX, UT, UTM i RF

Przy doborze narzędzi Rev Tool warto rozróżnić oznaczenia elementów systemu. Inaczej dobiera się płytkę do typowego rowka, inaczej narzędzie do kwadratu, inaczej narzędzie do sześciokąta, a inaczej uchwyt do oprawki napędzanej.

Oznaczenie Co oznacza Do czego służy
IN-SQ Płytka do dłutowania Najczęściej do rowków wpustowych i profili dobieranych według szerokości, tolerancji lub geometrii
IN-HEX Square Oznaczenie profilu kwadratowego
UT-HEX Hexagon Oznaczenie profilu sześciokątnego
UT-SQ Uchwyt do dłutowania statycznego rowków wpustowych Uchwyt współpracujący z płytką lub narzędziem w metodzie statycznej
UTM Uchwyt do oprawki napędzanej Uchwyt stosowany w systemie dynamicznym z oprawką NG
REV Motorised Slotter ST Oprawka napędzana do dłutowania System do dłutowania dynamicznego na tokarce CNC lub centrum obróbczym
RF Uchwyt pomocniczy do ostrzenia płytek Uchwyt dobierany do zakresu płytek
IN-SM Wariant płytki z fazką Stosowany przy rowkach z fazką, np. 0,2 × 45°
Płytka specjalna Płytka według rysunku Do kwadratów, sześciokątów, wielokątów i profili specjalnych

W przypadku standardowych rowków punktem wyjścia może być płytka IN i uchwyt UT. Przy kwadratach, sześciokątach i profilach specjalnych trzeba sprawdzić oznaczenia związane z profilem, na przykład SQ dla kwadratu i HEX dla sześciokąta, a następnie dobrać uchwyt, minimalną średnicę otworu i metodę pracy.

Dłutowanie statyczne profilu wewnętrznego

Dłutowanie statyczne profilu wewnętrznego polega na pracy płytki skrawającej lub narzędzia specjalnego w uchwycie do dłutowania. Taki proces może być realizowany na dłutownicy, tokarce CNC albo innej obrabiarce, jeżeli maszyna, mocowanie i oprzyrządowanie pozwalają na wykonanie ruchu roboczego oraz prawidłowe ustawienie narzędzia względem osi otworu.

W metodzie statycznej najczęściej analizuje się układ:

  • płytka IN, SQ, HEX lub płytka specjalna,
  • uchwyt UT,
  • ewentualnie uchwyt RF do ostrzenia płytki,
  • ewentualnie tuleja mimośrodowa do korekcji osi,
  • minimalna średnica otworu,
  • długość profilu,
  • wysięg i sztywność.
Cecha Dłutowanie statyczne
Układ narzędziowy Płytka lub narzędzie do profilu + uchwyt UT
Typowe oznaczenia IN, SQ, HEX, SM, RF zależnie od zastosowania
Typ produkcji Jednostkowa, prototypowa, małoseryjna, zmienna
Typowe profile Rowki wewnętrzne, kwadraty SQ, sześciokąty HEX, wielokąty i profile specjalne w otworze
Typowe maszyny Dłutownica, tokarka CNC lub inna obrabiarka z odpowiednim oprzyrządowaniem
Główna zaleta Elastyczność i niższy próg wejścia
Ograniczenie Proces może być wolniejszy niż przy metodach seryjnych
Kluczowy parametr Min Ø, długość profilu, wysięg i sztywność

Dłutowanie statyczne jest szczególnie dobre przy produkcji jednostkowej, prototypowej, naprawczej, małoseryjnej i bardzo zmiennej. Jeżeli każdy detal jest inny albo często zmienia się profil, wymiar lub materiał, układ płytka + uchwyt daje dużą elastyczność.

Uchwyty UT i znaczenie sztywności

Uchwyt UT odpowiada za prowadzenie i mocowanie płytki podczas dłutowania statycznego. Przy profilach wewnętrznych uchwyt musi nie tylko pasować do płytki, ale również zmieścić się w otworze i zachować wystarczającą sztywność na całej długości pracy.

Uchwyty REV z rodzin UT-SQ i UT-HEX odpowiadają za prowadzenie i mocowanie płytek podczas statycznego dłutowania kwadratów i sześciokątów wewnętrznych. Przy doborze trzeba uwzględnić zakres płytki, minimalną średnicę otworu, długość profilu, wysięg, chłodzenie oraz sztywność całego układu.

Przy doborze uchwytu UT trzeba sprawdzić:

  • kompatybilność z płytką lub narzędziem do profilu,
  • czy chodzi o IN, SQ, HEX, SM albo wykonanie specjalne,
  • minimalną średnicę otworu,
  • długość profilu,
  • wysięg,
  • chłodzenie,
  • mocowanie w maszynie,
  • sztywność całego układu,
  • możliwość korekcji osi.

Przy małych otworach i długich profilach problemem może być nie sama płytka, ale uchwyt i jego sztywność. Dlatego przy profilu wewnętrznym uchwyt dobiera się nie tylko po wymiarze profilu, ale także po geometrii otworu i długości obróbki.

Kiedy potrzebna jest tuleja mimośrodowa?

Tuleję mimośrodową REV stosuje się przy statycznym dłutowaniu na tokarkach CNC bez osi Y, gdy położenie uchwytu trzeba skorygować mechanicznie względem osi detalu. Jeżeli maszyna posiada programowalną oś Y, korekcję wykonuje się za pomocą maszyny.  Przy profilach wewnętrznych ma to duże znaczenie, ponieważ niewielkie przesunięcie może wpłynąć na położenie i symetrię profilu.

Tuleję mimośrodową warto rozważyć, gdy:

  • tokarka nie ma osi Y,
  • profil musi być ustawiony względem osi otworu,
  • występuje ryzyko przesunięcia geometrii,
  • trzeba skorygować położenie uchwytu,
  • profil jest wewnętrzny i wymaga dobrej współosiowości.

Tuleja mimośrodowa nie zastępuje poprawnego doboru narzędzia, ale może umożliwić prawidłowe ustawienie układu płytka + uchwyt na maszynie, która nie ma odpowiedniej korekcji programowej.

Dłutowanie dynamiczne – REV Motorised Slotter

Przy dłutowaniu dynamicznym kwadratów i sześciokątów można zastosować napędzany system REV Motorised Slotter. W takim układzie napędzany dłutownik realizuje ruch roboczy narzędzia, a do mocowania narzędzi do profili stosowane są odpowiednio uchwyty UTM-SQ lub UTM-HEX. Rozwiązanie pozwala wykonywać profile bezpośrednio na tokarce CNC lub centrum obróbczym bez przenoszenia detalu na osobną dłutownicę.

W metodzie dynamicznej analizuje się układ:

  • oprawka napędzana REV Motorised Slotter,
  • uchwyt UTM-SQ albo UTM-HEX,
  • płytka lub narzędzie do profilu,
  • oznaczenie profilu, np. SQ albo HEX,
  • minimalna średnica otworu,
  • skok roboczy,
  • możliwość korekcji położenia,
  • typ maszyny i napędu,
  • długość profilu,
  • wielkość serii.
Element Znaczenie
REV Motorised Slotter Oprawka napędzana do dłutowania
UTM Uchwyt płytki lub narzędzia do oprawki napędzanej
SQ Profil kwadratowy
HEX Profil sześciokątny
Min Ø Minimalna średnica otworu dla danego uchwytu UTM
Skok roboczy Zakres ruchu roboczego oprawki
Korekcja położenia Możliwość ustawienia narzędzia względem osi detalu
Profil wewnętrzny Wymaga sprawdzenia otworu, długości profilu i kolizji
Wielkość serii Pomaga ocenić opłacalność oprawki napędzanej

Oprawka napędzana ma sens szczególnie przy detalach powtarzalnych, produkcji małoseryjnej i średnioseryjnej oraz wtedy, gdy profil ma zostać wykonany bez przenoszenia detalu na osobną dłutownicę. Jeżeli profil jest powtarzalny, a przenoszenie detalu między maszynami wydłuża proces, system NG może być bardzo dobrym rozwiązaniem.

UTM-SQ i UTM-HEX – uchwyty do REV Motorised Slotter

Przy kwadratach i sześciokątach w dłutowaniu dynamicznym stosuje się odpowiednio uchwyty UTM-SQ i UTM-HEX. Konkretny uchwyt trzeba dobrać do modelu REV Motorised Slotter, zakresu profilu, minimalnej średnicy otworu oraz wymaganej długości pracy.

Przy doborze UTM trzeba sprawdzić:

  • do jakiej oprawki napędzanej jest przeznaczony,
  • czy dotyczy profilu SQ, HEX czy innego profilu,
  • jaka jest minimalna średnica otworu,
  • jaki profil ma być wykonany,
  • jaka jest długość profilu,
  • czy narzędzie nie będzie kolidować z detalem,
  • czy skok oprawki wystarczy dla danej operacji.

To ważne, bo przy profilu wewnętrznym ograniczeniem bardzo często nie jest sama możliwość wykonania kwadratu czy sześciokąta, ale dostęp narzędzia do wnętrza otworu.

Dłutownica, tokarka CNC czy centrum obróbcze – co wybrać?

Wybór maszyny zależy od geometrii profilu, dostępnego oprzyrządowania, wielkości serii i tego, czy detal ma zostać w jednym zamocowaniu. Ten sam kwadrat lub sześciokąt wewnętrzny można czasem wykonać na dłutownicy, a czasem korzystniej będzie wykonać go na tokarce CNC albo centrum obróbczym.

Maszyna Kiedy ma sens
Dłutownica Przy klasycznym dłutowaniu statycznym, produkcji jednostkowej, naprawczej i krótkich seriach
Tokarka CNC Gdy detal jest już zamocowany na tokarce i profil można wykonać statycznie albo oprawką napędzaną
Centrum obróbcze Gdy profil ma zostać wykonany w jednym procesie z innymi operacjami i dostępne jest odpowiednie oprzyrządowanie
Prasa Przy powtarzalnym profilu, gdy opłaca się przepychacz
Przeciągarka Przy powtarzalnym profilu i większej serii, gdy opłaca się przeciągacz

Przy produkcji jednostkowej i zmiennej najczęściej liczy się elastyczność, dlatego dobrym punktem wyjścia jest dłutowanie statyczne. Przy detalach powtarzalnych warto porównać oprawkę napędzaną, przepychacz albo przeciągacz.

Kwadrat wewnętrzny – dobór płytki IN-SQ REV

Do doboru narzędzia do wykonania kwadratu wewnętrznego nie wystarczy informacja „kwadrat w otworze”. Potrzebne są dane geometryczne i technologiczne. W oznaczeniach katalogowych profilu kwadratowego warto zwrócić uwagę na rozszerzenie SQ.

Przy zapytaniu o kwadrat wewnętrzny warto podać:

  • informację, że chodzi o profil SQ,
  • wymiar kwadratu,
  • tolerancję,
  • głębokość lub długość profilu,
  • minimalną średnicę otworu,
  • średnicę otworu przed obróbką,
  • materiał detalu,
  • informację, czy profil jest przelotowy czy nieprzelotowy,
  • informację, czy naroża mają być ostre czy dopuszczalne są promienie,
  • typ maszyny,
  • informację o osi Y,
  • wielkość serii,
  • rysunek detalu,
  • znany kod płytki, uchwytu lub narzędzia, jeżeli został już wskazany.
Dane Dlaczego są ważne
IN-SQ Wskazuje, że chodzi o profil kwadratowy
Wymiar kwadratu Decyduje o geometrii narzędzia
Minimalna średnica otworu Określa, czy narzędzie zmieści się w detalu
Głębokość profilu Wpływa na wysięg i sztywność
Materiał Wpływa na dobór płytki, geometrii i powłoki
Tolerancja Decyduje o dokładności narzędzia i procesu
Wielkość serii Pomaga wybrać statykę, oprawkę NG lub metodę seryjną

Najczęstszy błąd przy zapytaniu to podanie samego wymiaru kwadratu bez rysunku i bez informacji o minimalnej średnicy otworu. W praktyce to za mało do bezpiecznego doboru narzędzia.

Sześciokąt wewnętrzny – dobór płytki IN-HEX REV

Sześciokąt wewnętrzny jest jednym z najczęściej rozważanych profili nieokrągłych. Może być wykonywany jako profil pod klucz, trzpień, element pozycjonujący albo specjalne połączenie mechaniczne. W oznaczeniach katalogowych profilu sześciokątnego warto zwrócić uwagę na rozszerzenie HEX.

Przy zapytaniu o sześciokąt wewnętrzny warto podać:

  • informację, że chodzi o profil HEX,
  • wymiar przez płaskie, czyli odległość między dwiema przeciwległymi płaskimi ściankami sześciokąta,
  • tolerancję profilu,
  • długość sześciokąta,
  • minimalną średnicę otworu,
  • średnicę otworu przed obróbką,
  • materiał detalu,
  • wymaganą dokładność naroży,
  • informację, czy profil jest przelotowy,
  • typ maszyny,
  • informację o osi Y,
  • wielkość serii,
  • rysunek detalu,
  • znany kod płytki, uchwytu lub narzędzia, jeżeli został już wskazany.
Dane Znaczenie
IN-HEX Wskazuje, że chodzi o profil sześciokątny
Wymiar przez płaskie Podstawowy wymiar doboru narzędzia
Minimalna średnica otworu Decyduje o możliwości wejścia narzędzia
Długość profilu Wpływa na wysięg, stabilność i czas obróbki
Otwór wejściowy Decyduje o możliwości wprowadzenia narzędzia
Materiał detalu Wpływa na trwałość narzędzia i parametry
Wymagana geometria naroży Może wymagać narzędzia specjalnego
Seria produkcyjna Decyduje o ekonomii metody

Sześciokąt wewnętrzny może być wykonany metodą statyczną albo dynamiczną. Przy pojedynczych detalach i zmiennych wymiarach często wystarczy metoda statyczna. Przy powtarzalnych detalach na CNC warto rozważyć oprawkę napędzaną NG.

Kiedy wystarczy standardowe narzędzie, a kiedy potrzebna jest płytka specjalna?

Przy rowkach wpustowych często można dobrać płytkę z określonej serii. Przy kwadratach, sześciokątach i profilach specjalnych częściej potrzebna jest analiza rysunku. W zależności od geometrii można zastosować standardowy system narzędziowy, zmodyfikowaną płytkę albo płytkę specjalną.

Przypadek Możliwe rozwiązanie
Standardowy rowek Płytka IN i uchwyt UT
Rowek z fazką Płytka SM lub wariant z fazką
Prosty profil specjalny Płytka specjalna według rysunku
Kwadrat wewnętrzny IN-SQ Płytka lub narzędzie do profilu SQ, narzędzie specjalne albo oprawka napędzana
Sześciokąt wewnętrzny IN-HEX Płytka lub narzędzie do profilu HEX, narzędzie specjalne albo oprawka napędzana
Powtarzalny profil wewnętrzny Oprawka napędzana, przeciągacz albo przepychacz do porównania

Najważniejsze jest to, że nie należy dobierać narzędzia do kwadratu lub sześciokąta wyłącznie po nazwie profilu. Dwa sześciokąty o podobnym wymiarze mogą wymagać innego podejścia, jeżeli różnią się długością, tolerancją, materiałem, otworem wejściowym lub wielkością serii.

Standardowe płytki REV obejmują określone zakresy wymiarów profilu. Jeżeli wymagania dotyczące pełnego kształtu, naroży lub geometrii nie mogą być spełnione standardowym rozwiązaniem, REV wykonuje narzędzia specjalne pod konkretną aplikację.

Narzędzia do dłutowania kwadratów, sześciokątów i profili specjalnych Rev Tool

Kwadrat, sześciokąt czy rowek wpustowy – różnice w doborze

Rowek wpustowy, kwadrat i sześciokąt mogą być wykonywane podobnymi metodami, ale nie są tym samym przypadkiem technologicznym. Rowek wpustowy ma zwykle jedną szerokość i określoną tolerancję. Kwadrat i sześciokąt wymagają kontroli całej geometrii profilu, w tym płaskich powierzchni, naroży, symetrii i głębokości.

Profil Typowe oznaczenie Kluczowe dane
Rowek wpustowy IN Szerokość rowka, tolerancja, długość, średnica otworu
Kwadrat wewnętrzny SQ Wymiar kwadratu, Min Ø, głębokość, naroża, tolerancja
Sześciokąt wewnętrzny HEX Wymiar przez płaskie, Min Ø, długość profilu, naroża, tolerancja
Profil specjalny wewnętrzny Według rysunku Pełny rysunek, tolerancje, materiał, seria, maszyna

Dlatego przy kwadratach i sześciokątach rysunek detalu jest jeszcze ważniejszy niż przy typowym rowku wpustowym. Bez rysunku trudno ocenić, czy wystarczy standardowe rozwiązanie, czy potrzebne będzie narzędzie specjalne.

Kiedy lepsze będzie przeciąganie lub przepychanie?

Dłutowanie jest bardzo elastyczne, ale przy powtarzalnych profilach warto porównać je z przeciąganiem albo przepychaniem. Dotyczy to szczególnie sytuacji, w których ten sam kwadrat, sześciokąt lub profil specjalny ma być wykonywany w większej liczbie detali.

Sytuacja Co warto porównać
Jeden detal lub prototyp Dłutowanie statyczne
Krótka seria różnych profili Dłutowanie statyczne lub oprawka napędzana Rev
Powtarzalny profil na CNC Oprawka napędzana Rev
Średnia seria jednego profilu Oprawka NG, przeciągacz albo przepychacz
Duża seria jednego profilu Przeciągacz albo przepychacz
Zakład ma prasę Przepychacz
Zakład ma przeciągarkę Przeciągacz

Przy produkcji seryjnej koszt narzędzia specjalnego może się opłacać, ponieważ rozkłada się na większą liczbę detali. Przy produkcji jednostkowej i zmiennej zwykle ważniejsza jest elastyczność, dlatego dłutowanie statyczne albo narzędzie specjalne dobrane do rysunku może być lepszym punktem wyjścia.

Zobacz przeciągacze i przepychacze do profili wewnętrznych

Jakie dane wysłać do doboru narzędzia do profilu wewnętrznego?

Do doboru narzędzia najlepiej przesłać rysunek detalu. Sam opis „kwadrat w otworze” lub „sześciokąt wewnętrzny” nie wystarcza, ponieważ nie mówi nic o tolerancjach, długości profilu, materiale i ograniczeniach maszyny.

Przy zapytaniu przygotuj:

  • rysunek detalu,
  • typ profilu: kwadrat SQ, sześciokąt HEX, wielokąt, profil specjalny,
  • wymiar profilu,
  • wymiar przez płaskie przy HEX,
  • tolerancję,
  • długość lub głębokość profilu,
  • minimalną średnicę otworu,
  • średnicę otworu wejściowego,
  • materiał detalu,
  • typ maszyny,
  • informację o osi Y,
  • wielkość serii,
  • oczekiwany sposób obróbki: statycznie, oprawką napędzaną albo do oceny przez technologa,
  • znany kod płytki, uchwytu lub narzędzia, jeżeli jest dostępny,
  • informację, czy profil ma być wykonany w jednym zamocowaniu.
Dane Dlaczego są potrzebne
Rysunek detalu Pokazuje geometrię, tolerancje, długość profilu i ograniczenia
Typ profilu Inaczej dobiera się rowek, kwadrat SQ, sześciokąt HEX i profil specjalny
Wymiar profilu Decyduje o geometrii płytki lub narzędzia specjalnego
Wymiar przez płaskie Kluczowy przy sześciokątach HEX
Minimalna średnica otworu Kluczowa przy profilach wewnętrznych
Długość profilu Wpływa na wysięg, sztywność i dobór uchwytu
Materiał detalu Wpływa na dobór płytki, powłoki i parametrów
Maszyna Decyduje o metodzie statycznej, dynamicznej lub alternatywnej
System narzędziowy UT dla dłutowania statycznego, UTM/NG dla oprawki napędzanej
Kod narzędzia Pomaga szybciej rozpoznać płytkę, uchwyt lub oprawkę
Wielkość serii Pomaga ocenić opłacalność narzędzia i metody

Im dokładniejsze dane na początku, tym szybciej można dobrać właściwe rozwiązanie i uniknąć błędnej technologii.

Najczęstsze błędy przy doborze narzędzia do kwadratu i sześciokąta wewnętrznego

Najczęstsze błędy wynikają z traktowania kwadratu lub sześciokąta tak samo jak prostego rowka. To inne przypadki technologiczne. Profil ma pełną geometrię, naroża, płaszczyzny, głębokość i tolerancję, które trzeba uwzględnić przy doborze narzędzia.

Najczęstsze błędy to:

  • podanie samego wymiaru profilu bez rysunku,
  • brak informacji, czy chodzi o SQ, HEX czy profil specjalny,
  • brak informacji o minimalnej średnicy otworu,
  • brak informacji o głębokości lub długości profilu,
  • brak tolerancji,
  • nieuwzględnienie materiału detalu,
  • brak informacji o osi Y na tokarce,
  • wybór oprawki napędzanej tam, gdzie wystarczy metoda statyczna,
  • wybór metody statycznej tam, gdzie detal jest powtarzalny i opłaca się oprawka napędzana,
  • brak porównania z przeciąganiem lub przepychaniem przy większej serii,
  • założenie, że każdy sześciokąt można wykonać tym samym narzędziem,
  • nieuwzględnienie naroży i promieni wynikających z technologii.

Dobór narzędzia do kwadratu lub sześciokąta wewnętrznego powinien zaczynać się od geometrii, minimalnej średnicy otworu i długości profilu, a nie od samej nazwy profilu.

Powiązana oferta Rev Tool

Tradensa jest oficjalnym dystrybutorem REV Tool w Polsce. System REV Broaching Tool obejmuje płytki IN-SQ i IN-HEX do kwadratów i sześciokątów wewnętrznych, odpowiadające im uchwyty UT-SQ i UT-HEX do dłutowania statycznego, uchwyty UTM-SQ i UTM-HEX do REV Motorised Slotter, przyrządy RF do ponownego ostrzenia płytek oraz narzędzia specjalne wykonywane pod konkretny profil i detal.

Powiązana strona produktowa:

Przy produkcji powtarzalnej warto porównać dłutowanie również z przeciąganiem albo przepychaniem. Dlatego przy większych seriach, stałym profilu lub kontroli jakości istotne mogą być także:

Dobór metody zależy od geometrii profilu, minimalnej średnicy otworu, długości obróbki, tolerancji, materiału, dostępnej maszyny i wielkości serii.

Powiązane poradniki

FAQ – dłutowanie kwadratów i sześciokątów wewnętrznych

Co oznacza SQ w narzędziach do dłutowania?

W systemie REV oznaczenie IN-SQ odnosi się do płytek przeznaczonych do wykonywania kwadratów wewnętrznych. Odpowiadające im uchwyty statyczne mają oznaczenia UT-SQ, a uchwyty do REV Motorised Slotter – UTM-SQ.

Co oznacza HEX w narzędziach do dłutowania?

IN-HEX oznacza profil sześciokątny. W kontekście dłutowania profili wewnętrznych odnosi się do narzędzia, płytki lub uchwytu przeznaczonego do wykonania sześciokąta w otworze.

Czy kwadrat w otworze można wykonać przez dłutowanie?

Tak. Kwadrat wewnętrzny można wykonać przez dłutowanie, jeżeli geometria detalu, minimalna średnica otworu, długość profilu i dostęp narzędzia na to pozwalają. Przy krótkich seriach warto rozważyć dłutowanie statyczne, a przy detalach powtarzalnych oprawkę napędzaną NG.

Czy sześciokąt wewnętrzny można wykonać przez dłutowanie?

Tak. Sześciokąt wewnętrzny można wykonać przez dłutowanie metodą statyczną albo dynamiczną, w zależności od maszyny, profilu, serii i wymaganej powtarzalności. Do doboru potrzebny jest rysunek detalu, wymiar przez płaskie, minimalna średnica otworu i długość profilu.

Czy kwadrat lub sześciokąt można wykonać na dłutownicy?

Tak. Kwadrat, sześciokąt albo inny profil wewnętrzny można wykonać na dłutownicy, jeżeli maszyna, uchwyt, narzędzie i geometria detalu pozwalają na wykonanie profilu. Dłutownica jest szczególnie naturalnym rozwiązaniem przy dłutowaniu statycznym i produkcji jednostkowej lub krótkoseryjnej.

Co oznacza Min Ø przy uchwytach do dłutowania?

Min Ø oznacza minimalną średnicę otworu wymaganą dla danego uchwytu lub zestawu narzędziowego. Ten parametr jest szczególnie ważny przy profilach wewnętrznych, ponieważ narzędzie musi zmieścić się w otworze i pracować bez kolizji.

Czym różni się uchwyt UT od UTM?

UT-SQ i UT-HEX są uchwytami stosowanymi przy dłutowaniu statycznym. UTM-SQ i UTM-HEX są natomiast przeznaczone do pracy z REV Motorised Slotter podczas dłutowania dynamicznego.

Czym jest REV Motorised Slotter?

REV Motorised Slotter to napędzany system REV do wykonywania operacji dłutowania i live broaching bezpośrednio na obrabiarce CNC. Przy kwadratach i sześciokątach może współpracować odpowiednio z uchwytami UTM-SQ i UTM-HEX oraz właściwie dobranymi narzędziami do profilu.

Czym różni się dłutowanie kwadratu od dłutowania rowka wpustowego?

Rowek wpustowy ma zwykle jedną szerokość i określoną tolerancję. Kwadrat wymaga wykonania pełnego profilu z płaskimi powierzchniami i narożami. Dlatego przy kwadracie ważne są wymiar profilu, minimalna średnica otworu, głębokość, naroża i tolerancja.

Czym różni się dłutowanie sześciokąta od dłutowania rowka?

Sześciokąt jest pełnym profilem wielokątnym, a nie pojedynczym rowkiem. Przy jego doborze trzeba sprawdzić wymiar przez płaskie, minimalną średnicę otworu, długość profilu, tolerancję, naroża, materiał i dostęp narzędzia do wnętrza otworu.

Kiedy stosować dłutowanie statyczne?

Dłutowanie statyczne warto stosować przy pojedynczych detalach, prototypach, produkcji małoseryjnej, naprawczej i bardzo zmiennej. To dobry wybór, gdy często zmienia się geometria profilu albo nie opłaca się narzędzie seryjne.

Kiedy warto zastosować REV Motorised Slotter?

REV Motorised Slotter warto analizować przede wszystkim przy detalach powtarzalnych, produkcji małoseryjnej i średnioseryjnej oraz wtedy, gdy kwadrat, sześciokąt lub inny profil ma być wykonany bezpośrednio na tokarce CNC albo centrum obróbczym w tym samym zamocowaniu.

Czy do kwadratu lub sześciokąta potrzebna jest płytka specjalna?

Często tak. Jeżeli profil nie odpowiada standardowemu rowkowi albo wymaga określonej geometrii naroży i powierzchni, może być potrzebna płytka specjalna lub narzędzie specjalne według rysunku. W katalogu warto sprawdzić także oznaczenia związane z profilem, takie jak SQ lub HEX.

Czy sześciokąt można wykonać przeciągaczem albo przepychaczem?

Tak, w produkcji powtarzalnej warto porównać dłutowanie z przeciąganiem albo przepychaniem. Jeżeli zakład ma prasę, można rozważyć przepychacz. Jeżeli ma przeciągarkę, można rozważyć przeciągacz.

Jakie dane wysłać do doboru narzędzia do sześciokąta HEX?

Najlepiej wysłać rysunek detalu, wymiar przez płaskie, tolerancję, długość profilu, minimalną średnicę otworu, materiał, typ maszyny, informację o osi Y i wielkość serii. Jeżeli znany jest kod narzędzia lub uchwytu HEX, również warto go podać.

Jakie dane wysłać do doboru narzędzia do kwadratu SQ?

Potrzebny jest rysunek detalu, wymiar kwadratu, tolerancja, głębokość profilu, minimalna średnica otworu, materiał, typ maszyny i wielkość serii. Jeżeli profil ma specjalne naroża lub ograniczenia geometryczne, trzeba je zaznaczyć na rysunku. Jeżeli znany jest kod narzędzia lub uchwytu SQ, również warto go podać.

Jaki otwór wstępny wykonać pod kwadrat wewnętrzny?

Dla standardowych narzędzi do kwadratów REV podaje średnicę otworu wstępnego równą wymiarowi kwadratu pomnożonemu przez 1,050. Przykładowo dla kwadratu 10 mm producent wskazuje otwór Ø10,50 mm. Finalny wymiar należy potwierdzić dla konkretnej płytki i aplikacji.

Jaki otwór wstępny wykonać pod sześciokąt wewnętrzny?

Dla standardowych narzędzi do sześciokątów REV podaje średnicę otworu wstępnego równą wymiarowi sześciokąta pomnożonemu przez 1,020. Dla wymiaru 10 mm odpowiada to otworowi Ø10,20 mm.

Dobierz narzędzie do kwadratu lub sześciokąta wewnętrznego

Jeżeli potrzebujesz wykonać kwadrat wewnętrzny, sześciokąt, rowek albo profil specjalny, prześlij rysunek detalu i podstawowe dane procesu. Pomożemy dobrać płytkę IN-SQ lub IN-HEX, uchwyt UT-SQ/UT-HEX, rozwiązanie UTM z REV Motorised Slotter, narzędzie specjalne, przeciągacz, przepychacz albo inną technologię dopasowaną do profilu, maszyny i wielkości serii.

Zapytaj o dobór narzędzia do kwadratu lub sześciokąta wewnętrznego

Zobacz ofertę REV Tool do dłutowania

Blog
Dowiedz się więcej

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz samodzielnie określić warunki przechowywania lub dostępu plików cookie w Twojej przeglądarce.