Łożyskowanie śruby kulowej ma bezpośredni wpływ na luz osiowy, sztywność napędu, dokładność pozycjonowania, temperaturę, dopuszczalną prędkość obrotową oraz trwałość całego zespołu.

Nawet prawidłowo dobrana śruba kulowa nie będzie pracowała poprawnie, jeżeli podpory:

mają luz,
są niewspółosiowe,
mają niewłaściwe napięcie wstępne,
blokują wydłużenie cieplne wału,
zostały zamontowane na niedokładnych czopach,
mają zbyt małą sztywność.
W typowym napędzie stosuje się podporę ustalającą, która przejmuje obciążenia osiowe i ustala położenie wału, oraz podporę swobodną, która podtrzymuje drugi koniec śruby promieniowo i umożliwia kompensację wydłużenia cieplnego.

Dobór układu zależy przede wszystkim od:

• długości śruby,
• średnicy rdzenia,
• prędkości obrotowej,
• obciążenia osiowego,
• kierunku działania siły,
• wymaganej sztywności,
• temperatury pracy,
• konstrukcji maszyny.

Powiązane materiały

Zobacz ofertę śrub kulowych, pociągowych i trapezowych

Prędkość krytyczna i wyboczenie śruby kulowej

Luz na śrubie kulowej, przyczyny i pomiar

Najważniejsza odpowiedź

Pytanie	Odpowiedź
Po co łożyskuje się śrubę kulową?	Aby ustalić wał, przenieść obciążenia osiowe i promieniowe oraz zapewnić odpowiednią sztywność i prędkość pracy
Czym jest podpora ustalająca?	Podporą przejmującą siły osiowe i ustalającą położenie wału
Czym jest podpora swobodna?	Podporą promieniową umożliwiającą kompensację wydłużenia cieplnego śruby
Jakie łożyska stosuje się po stronie ustalającej?	Najczęściej parę łożysk skośnych lub specjalny zespół podporowy do śrub kulowych
Jakie łożysko stosuje się po stronie swobodnej?	Zwykle łożysko promieniowe zamontowane tak, aby umożliwiało przewidziane przesunięcie osiowe
Czy większe napięcie łożysk jest zawsze lepsze?	Nie. Zwiększa sztywność, ale może powodować nagrzewanie i skrócenie trwałości
Czy napięcie łożysk jest tym samym co napięcie nakrętki?	Nie. Są to dwa oddzielne parametry
Czy luz osi może pochodzić z podpór?	Tak. Często jest błędnie przypisywany zużyciu nakrętki kulowej
Co najczęściej powoduje nagrzewanie podpory?	Nadmierne napięcie, niewspółosiowość, błędne pasowanie, niewłaściwe smarowanie lub zbyt duża prędkość
Czy po montażu trzeba wykonać próbę?	Tak. Należy sprawdzić moment ruchu, luz, bicie, drgania i temperaturę podpór

Dlaczego łożyskowanie śruby kulowej jest tak ważne?

Śruba kulowa przenosi ruch i siłę pomiędzy wałem a nakrętką, ale jej położenie osiowe jest ustalane przez podpory.

Łożyska muszą jednocześnie:

• prowadzić wał,
• przenosić siły osiowe,
• przenosić obciążenia promieniowe,
• ograniczać przemieszczenie przy nawrocie,
• umożliwiać obrót z wymaganą prędkością,
• kompensować rozszerzalność cieplną.

Jeżeli podpora ma luz osiowy, reakcja napędu przy zmianie kierunku będzie opóźniona, nawet gdy sama nakrętka kulowa ma prawidłowe napięcie wstępne.

Jeżeli podpory są niewspółosiowe, wał może zostać wygięty podczas montażu. Powoduje to wzrost momentu ruchu, nagrzewanie, drgania oraz przyspieszone zużycie bieżni i łożysk.

W praktyce część problemów przypisywanych śrubie kulowej wynika nie z samej śruby, lecz z nieprawidłowego podparcia.

Podpora ustalająca śruby kulowej

Podpora ustalająca odpowiada za określenie położenia osiowego wału.

Najczęściej przejmuje:

• siły osiowe w obu kierunkach,
• obciążenia promieniowe,
• obciążenia wynikające z przyspieszania i hamowania,
• siły pochodzące od napięcia osiowego wału, jeżeli jest stosowane.

Zwykle wykorzystuje się:

• parę łożysk skośnych,
• specjalne łożysko podporowe do śrub kulowych,
• gotowy zespół podporowy.

Dobra podpora ustalająca powinna zapewniać:

• małe przemieszczenie osiowe,
• wysoką sztywność,
• stabilne napięcie łożysk,
• niskie bicie,
• kontrolowaną temperaturę.

Samo zastosowanie dwóch łożysk nie gwarantuje odpowiednich parametrów. Znaczenie mają również ich konfiguracja, pasowania, napięcie, dokładność czopa, nakrętka mocująca i sztywność oprawy.

Podpora swobodna śruby kulowej

Podpora swobodna podtrzymuje wał promieniowo, ale w typowym układzie nie blokuje go sztywno osiowo.

Jej zadaniem jest:

• ograniczenie ugięcia wału,
• zwiększenie dopuszczalnej prędkości obrotowej w porównaniu z układem ze swobodnym, niepodpartym końcem,
• poprawa odporności na wyboczenie,
• umożliwienie wydłużenia cieplnego.

Po stronie swobodnej często stosuje się łożysko kulkowe zwykłe lub inne łożysko promieniowe, zamontowane w sposób umożliwiający przewidzianą kompensację wydłużenia osiowego wału.

Podpora swobodna nie powinna być luźna. Musi stabilnie prowadzić wał promieniowo, ale jednocześnie nie może przypadkowo blokować jego wydłużenia.

Do zablokowania może dojść przez:

• zbyt ciasne pasowanie,
• niewłaściwy pierścień oporowy,
• brak miejsca na przesunięcie,
• nieprawidłową pokrywę,
• korozję lub zabrudzenie powierzchni współpracujących.

Skutkiem może być wzrost siły osiowej, temperatury i obciążenia podpory ustalającej.

Najczęstsze układy podparcia śruby kulowej

W praktyce spotyka się przede wszystkim:

• utwierdzenie–swobodny koniec,
• utwierdzenie–podparcie,
• utwierdzenie–utwierdzenie.

Nazwy te są modelami obliczeniowymi. Rzeczywiste zachowanie zależy od sztywności łożysk, opraw, czopów i korpusu maszyny.

Układ utwierdzenie–swobodny koniec

Jeden koniec śruby jest łożyskowany w podporze ustalającej, a drugi pozostaje bez dodatkowego podparcia.

Zalety

• prosta konstrukcja,
• mała liczba elementów,
• łatwy montaż,
• niski koszt,
• swobodna kompensacja cieplna.

Ograniczenia

• niska prędkość krytyczna przy dużej długości,
• większe ugięcie wału,
• mniejsza odporność na wyboczenie,
• ograniczona sztywność.

Układ może być odpowiedni dla krótkich śrub, małych prędkości i niewielkich obciążeń.

Nie jest typowym rozwiązaniem dla długich i szybko pracujących osi.

Układ utwierdzenie–podparcie

Jeden koniec śruby jest ustalony osiowo i promieniowo, a drugi podparty promieniowo.

Jest to jeden z najczęściej stosowanych układów w automatyce, obrabiarkach i maszynach przemysłowych.

Zalety

• wyższa prędkość krytyczna niż przy końcu swobodnym,
• lepsza odporność na wyboczenie,
• dobra kompensacja wydłużenia cieplnego,
• umiarkowana złożoność,
• szeroka dostępność gotowych podpór.

Ograniczenia

• sztywność osiowa zależy głównie od podpory ustalającej,
• wymaga prawidłowego rozwiązania przesuwu cieplnego,
• niewspółosiowość opraw może wyginać wał.

Dla wielu standardowych osi jest to rozwiązanie najbardziej racjonalne.

Układ utwierdzenie–utwierdzenie

Oba końce wału są podparte w układach zdolnych do przenoszenia obciążeń osiowych, a ich współpraca i rozkład sił muszą być określone konstrukcyjnie.

Może to zapewniać:

• wysoką sztywność osiową,
• wyższą prędkość krytyczną,
• dużą odporność na wyboczenie,
• możliwość kontrolowanego rozciągnięcia wału.

Układ wymaga jednak bardzo dokładnego projektu.

Trzeba uwzględnić:

• rozszerzalność cieplną,
• rozkład sił pomiędzy podpory,
• napięcie łożysk,
• tolerancje długości wału,
• temperaturę montażu i pracy,
• sztywność opraw.

Jeżeli oba końce zostaną zablokowane bez kontroli wydłużenia, wzrost temperatury może wytworzyć dużą dodatkową siłę osiową.

Rozwiązanie stosuje się między innymi w precyzyjnych obrabiarkach, szybkich osiach i długich śrubach napiętych osiowo.

Jakie łożyska stosuje się do śrub kulowych?

Po stronie ustalającej najczęściej stosuje się łożyska skośne lub specjalne łożyska podporowe do śrub kulowych.

Po stronie swobodnej zwykle wykorzystuje się łożysko promieniowe.

Łożyska skośne

Łożyska skośne przenoszą jednocześnie obciążenia osiowe i promieniowe.

Pojedyncze łożysko przejmuje siłę osiową głównie w jednym kierunku, dlatego w podporach śrub kulowych najczęściej stosuje się pary.

Ich właściwości zależą od:

• kąta działania,
• konfiguracji,
• klasy dokładności,
• napięcia wstępnego,
• prędkości,
• smarowania,
• temperatury.

W podporach śrub kulowych często stosowany jest układ O, ponieważ zapewnia wysoką sztywność momentową i dobre ustalenie wału. Nie oznacza to jednak, że jest zawsze najlepszym rozwiązaniem.

Układ X może być bardziej tolerancyjny na określone odchylenia, ale zwykle ma mniejszą sztywność momentową przy porównywalnej geometrii.

Wybór powinien wynikać z konstrukcji podpory, obciążeń i zaleceń dla konkretnego zestawu łożysk.

Specjalne zespoły podporowe

Gotowy zespół podporowy może zawierać:

• oprawę,
• dobrane łożyska,
• uszczelnienia,
• elementy dystansowe,
• nakrętkę mocującą,
• pierścienie zabezpieczające.

Jego zaletą jest przewidywalna geometria i prostszy montaż.

Przed doborem należy jednak sprawdzić:

• średnicę czopa,
• nośność osiową,
• dopuszczalną prędkość,
• sztywność,
• luz lub napięcie,
• wymiary montażowe,
• sposób smarowania.

Gotowa podpora nie zwalnia z analizy całej osi.

Napięcie wstępne łożysk podporowych

Napięcie wstępne łożysk eliminuje ich wewnętrzny luz i zwiększa sztywność podpory.

Nie jest tym samym co napięcie wstępne nakrętki kulowej.

Napięcie nakrętki

Dotyczy kontaktu kulek z bieżniami wału i nakrętki.

Napięcie łożysk

Dotyczy elementów tocznych w podporze wału.

Oba parametry wpływają na luz osi, moment ruchu, temperaturę i sztywność, ale muszą być dobierane i kontrolowane oddzielnie.

Zbyt małe napięcie łożysk

Może powodować:

• ruch osiowy wału,
• stuk przy zmianie kierunku,
• pogorszenie sztywności,
• drgania,
• niestabilność położenia,
• błędy interpolacji.

Luz w podporze bywa błędnie diagnozowany jako zużycie nakrętki kulowej.

Zbyt duże napięcie łożysk

Może powodować:

• wysoki moment rozruchowy,
• wzrost temperatury,
• przeciążenie kulek i bieżni,
• ograniczenie prędkości,
• skrócenie trwałości,
• przyspieszoną degradację środka smarnego.

Napięcia nie należy zwiększać wyłącznie po to, aby uzyskać najmniejszy możliwy luz.

Prawidłowa wartość jest kompromisem pomiędzy sztywnością, prędkością, temperaturą i trwałością.

Jak ustala się napięcie łożysk?

Metoda zależy od konstrukcji podpory i typu łożysk.

Napięcie może być określone przez:

• fabrycznie dopasowaną parę,
• odpowiednio dopasowane i szlifowane powierzchnie czołowe pierścieni łożysk,
• tuleje dystansowe,
• podkładki regulacyjne,
• kontrolowane przemieszczenie osiowe,
• nakrętkę mocującą.

Moment dokręcenia nakrętki nie zawsze jest bezpośrednią miarą napięcia łożysk.

Na wynik wpływają także:

• tarcie gwintu,
• smarowanie,
• powierzchnia oporowa,
• stan nakrętki,
• dokładność czopa.

Regulację należy wykonywać zgodnie z konstrukcją konkretnego zespołu.

Luz podpory a luz nakrętki kulowej

Luz mierzony na stole lub oprawie może pochodzić z wielu miejsc:

• nakrętki kulowej,
• łożysk podporowych,
• nakrętki mocującej,
• pasowania czopa,
• oprawy łożyskowej,
• mocowania nakrętki,
• sprzęgła,
• prowadnic.

Nie należy więc automatycznie regulować lub regenerować nakrętki kulowej.

Najpierw trzeba ustalić, który element rzeczywiście się przemieszcza.

Jak odróżnić luz podpory od luzu nakrętki?

Należy porównać:

• ruch wału względem oprawy łożyskowej,
• ruch nakrętki względem wału,
• ruch stołu względem korpusu maszyny.

Jeżeli podczas zmiany kierunku wał przesuwa się osiowo względem podpory, problem znajduje się w łożyskowaniu lub jego mocowaniu.

Jeżeli wał pozostaje nieruchomy, a nakrętka wykazuje przemieszczenie osiowe względem wału przy zmianie kierunku obciążenia, luz może pochodzić z zespołu śruba–nakrętka.

Jeżeli oba elementy pozostają stabilne, trzeba sprawdzić mocowanie nakrętki, sprzęgło i prowadnice.

Luz na śrubie kulowej — przyczyny, pomiar i sposoby usunięcia

Znaczenie pasowania i czopów

Czopy śruby i gniazda opraw muszą zapewniać:

• współosiowość,
• stabilne osadzenie pierścieni,
• brak niekontrolowanego pełzania,
• możliwość montażu,
• prawidłową pracę łożysk.

Zbyt luźne pasowanie może powodować ruch pierścienia, bicie i luz.

Zbyt ciasne może odkształcić pierścień, zmienić jego warunki wewnętrzne i zwiększyć temperaturę.

Nie istnieje jedno uniwersalne pasowanie dla wszystkich śrub i podpór. Dobór zależy od rodzaju łożyska, średnicy, obciążenia, prędkości, materiału wału i sposobu montażu.

Ważna jest również jakość powierzchni oporowych. Błąd prostopadłości lub bicie czoła może przechylać pierścień i powodować cykliczny wzrost momentu.

Nakrętka mocująca i elementy dystansowe

Nakrętka mocująca dociska pakiet łożysk do powierzchni oporowej czopa.

Jej zadaniem jest utrzymanie położenia pierścieni i stabilności zestawu podczas nawrotów.

Znaczenie mają:

• dokładność gwintu,
• prostopadłość powierzchni czołowej,
• sposób zabezpieczenia,
• moment dokręcenia,
• stan tulei dystansowych.

Nakrętka niedokręcona może powodować luz osiowy.

Zbyt duży docisk może zmienić napięcie łożysk, jeżeli konstrukcja nie ogranicza go fabrycznie dopasowanymi elementami.

Tuleje dystansowe powinny mieć dokładną długość i równoległe powierzchnie czołowe. Niewielka różnica ich wymiarów może istotnie zmienić napięcie całego zestawu.

Współosiowość podpór i oprawy nakrętki

Osie podpór powinny być współosiowe z bieżnią śruby i oprawą nakrętki.

Błąd współosiowości może powodować:

• wygięcie wału,
• wzrost oporów,
• lokalne nagrzewanie,
• zwiększone obciążenie łożysk,
• nierówny moment nakrętki,
• zużycie sprzęgła i prowadnic.

Podpory mogą być prawidłowo ustawione względem siebie, ale oprawa nakrętki może znajdować się poza osią.

Wtedy po jej dokręceniu śruba zostaje obciążona bocznie.

Typowym objawem jest wzrost momentu po przykręceniu oprawy nakrętki, mimo że sam wał obracał się wcześniej lekko.

Dlatego ostateczne dokręcanie powinno następować dopiero po współosiowym ustawieniu podpór, wału i oprawy nakrętki, bez wymuszania ugięcia śruby.

Wpływ sprzęgła

Sprzęgło łączy wał silnika ze śrubą, ale nie powinno zastępować prawidłowego osiowania.

Może kompensować niewielkie:

• przesunięcie promieniowe,
• przesunięcie osiowe,
• odchylenie kątowe.

Nie powinno jednak wymuszać współosiowości źle ustawionych wałów.

Nadmierne odchylenie może powodować dodatkowe siły promieniowe, drgania, nagrzewanie podpory i zużycie łożysk silnika.

Smarowanie podpór śruby kulowej

Łożyska podporowe mogą być smarowane smarem plastycznym lub olejem, zależnie od prędkości, obciążenia, temperatury i konstrukcji oprawy.

Nadmiar smaru może zwiększać temperaturę i moment ruchu.

Brak smarowania prowadzi do zużycia bieżni i uszkodzenia łożysk.

Środek stosowany w podporach nie zawsze musi być taki sam jak środek używany w nakrętce kulowej.

Smarowanie śruby kulowej — czym smarować i jak często?

Napięcie osiowe wału śruby kulowej

W niektórych konstrukcjach śruba jest celowo rozciągana pomiędzy dwiema podporami.

Może to:

• zwiększyć sztywność osiową,
• poprawić zachowanie dynamiczne,
• ograniczyć ugięcie,
• częściowo kompensować wpływ temperatury.

Rozwiązanie wymaga jednak dokładnego określenia:

• siły napięcia,
• naprężenia wału,
• nośności łożysk,
• sztywności opraw,
• temperatury montażu i pracy.

Napięcie wału nie jest tym samym co napięcie nakrętki ani napięcie łożysk. W jednej osi mogą występować wszystkie trzy.

Kolejność montażu śruby kulowej i podpór

Poniższa procedura ma charakter ogólny.

1. Sprawdź elementy

Skontroluj czopy, gwinty, powierzchnie oporowe, oprawy, tuleje i łożyska.

2. Oczyść powierzchnie

Usuń zabrudzenia, zadziory, pozostałości kleju i środki konserwujące.

3. Zamontuj łożyska

Zachowaj prawidłową konfigurację i kierunek działania.

Nie przenoś siły montażowej przez elementy toczne.

4. Zamontuj elementy dystansowe i nakrętkę mocującą

Zastosuj metodę przewidzianą dla konkretnego zestawu.

5. Sprawdź moment obrotu wału

Wał powinien obracać się płynnie, bez lokalnego zaciskania.

6. Zamocuj podporę ustalającą

Nie wymuszaj położenia wygiętego wału.

7. Zamontuj podporę swobodną

Na początku pozostaw możliwość ustawienia jej położenia.

8. Zamontuj oprawę nakrętki

Nie dokręcaj od razu wszystkich śrub do końcowego momentu.

9. Wykonaj powolny przejazd osi

Wykonaj powolny przejazd, kontrolując, czy oprawa nakrętki i podpora swobodna mogą ustawić się współosiowo bez bocznego obciążania wału.

10. Dokręcaj elementy stopniowo

Po każdym etapie kontroluj moment ruchu.

11. Sprawdź pełny skok

Opór powinien pozostać możliwie równomierny na całej długości roboczej.

12. Przeprowadź próbę temperaturową

Zwiększaj prędkość stopniowo i kontroluj temperaturę obu podpór.

Objawy nieprawidłowego łożyskowania

Najczęstsze objawy to:

• stuk przy zmianie kierunku,
• luz osiowy,
• wysoka temperatura podpory,
• nierówny moment ruchu,
• hałas zależny od prędkości,
• drgania,
• pogorszenie dokładności,
• luzowanie nakrętki mocującej,
• wzrost prądu silnika.

Niektóre z nich przypominają zużycie nakrętki kulowej, dlatego diagnostyka powinna obejmować cały układ.

Jedna podpora nagrzewa się bardziej

Możliwe przyczyny to:

• większe obciążenie osiowe,
• nadmierne napięcie,
• brak smarowania,
• niewspółosiowość,
• zablokowanie podpory swobodnej,
• uszkodzenie łożyska,
• błędne pasowanie.

Temperatura podpory ustalającej i podpory swobodnej nie musi być identyczna, ale gwałtowna albo stale rosnąca różnica wymaga kontroli.

Stuk przy nawrocie

Może pochodzić z:

• luzu nakrętki kulowej,
• luzu łożysk,
• poluzowanej nakrętki mocującej,
• ruchu oprawy,
• sprzęgła,
• prowadnic.

Aby ustalić źródło, trzeba obserwować przemieszczenie wału względem podpory podczas zmiany kierunku.

Cykliczny wzrost momentu

Jeżeli moment wzrasta raz na obrót, możliwe są:

• bicie czopa,
• bicie powierzchni oporowej,
• uszkodzenie łożyska,
• niewspółosiowość sprzęgła,
• wygięcie wału.

Jeżeli wzrost występuje tylko w jednym położeniu osi, trzeba sprawdzić prostoliniowość śruby, ustawienie oprawy nakrętki i prowadnic.

Łożyskowanie a prędkość krytyczna

Sposób podparcia wpływa na częstotliwość własną wału i dopuszczalną prędkość obrotową.

Korzystniejszy układ podpór może zwiększyć prędkość krytyczną, ale rzeczywisty wynik zależy również od:

• sztywności opraw,
• rozstawu podpór,
• prostoliniowości,
• bicia,
• średnicy rdzenia,
• długości śruby.

Prędkość krytyczna i wyboczenie śruby kulowej

Łożyskowanie a wyboczenie

Podpory wpływają także na efektywną długość wału obciążonego ściskająco.

Sztywniejsze podparcie może zwiększyć odporność na wyboczenie.

Trzeba jednak uwzględnić:

• rzeczywiste punkty podparcia,
• kierunek siły,
• położenie nakrętki,
• zdolność opraw do ograniczenia obrotu końca,
• luz łożysk.

Niewspółosiowa podpora może dodatkowo wprowadzać zginanie i zmniejszać rzeczywisty margines bezpieczeństwa.

Łożyskowanie a dokładność pozycjonowania

Podpora może wpływać na dokładność przez:

• luz osiowy,
• odkształcenie sprężyste,
• wydłużenie cieplne wału,
• przemieszczenie oprawy,
• zmianę napięcia łożysk.

Wysoka klasa dokładności skoku śruby nie skompensuje ruchu wału w podporze.

Dlatego przy diagnostyce trzeba analizować cały łańcuch przenoszenia ruchu.

Łożyskowanie podczas regeneracji śruby kulowej

Przy regeneracji lub wymianie śruby warto sprawdzić także podpory.

Montaż odnowionej śruby w zużytych łożyskach może powodować:

• utrzymanie luzu osiowego całej osi,
• drgania,
• nierówny moment,
• pogorszenie dokładności,
• szybsze zużycie nowego zespołu.

Kontrola powinna obejmować co najmniej:

• luz łożysk,
• stan bieżni,
• czopy,
• nakrętkę mocującą,
• tuleje dystansowe,
• oprawy,
• smarowanie.

Naprawa i regeneracja śrub kulowych

Jakie dane łożyskowania są potrzebne przy doborze śruby kulowej?

Do analizy potrzebne są:

Parametr	Co należy określić?
Średnica śruby	Średnica nominalna i średnica czopów
Skok	Wpływa na wymaganą prędkość obrotową
Długość	Długość całkowita i rozstaw podpór
Obciążenie osiowe	Robocze, maksymalne i awaryjne
Prędkość	Robocza i maksymalna
Przyspieszenie	W obu kierunkach
Układ podpór	Ustalająca, swobodna lub dwie ustalające
Wymagana sztywność	Całej osi i samej podpory
Temperatura	Otoczenia i robocza
Smarowanie	Smar, olej lub system centralny
Dokładność	Dopuszczalne bicie i luz
Cykl pracy	Ciągły, okresowy lub częste nawroty

Najczęstsze błędy przy łożyskowaniu śruby kulowej

Brak rozróżnienia podpory ustalającej i swobodnej

Może prowadzić do niekontrolowanego blokowania wydłużenia cieplnego.

Zbyt duże napięcie łożysk

Powoduje wzrost temperatury, momentu i obciążenia bieżni.

Zbyt małe napięcie

Powoduje luz i małą sztywność osi.

Mylenie napięcia łożysk z napięciem nakrętki

Są to oddzielne parametry.

Dobór pasowania bez analizy konstrukcji

Może powodować pełzanie pierścienia albo nadmierne ściśnięcie łożyska.

Przenoszenie siły montażowej przez kulki

Może uszkodzić bieżnie przed uruchomieniem.

Dokręcanie nakrętki wyłącznie według momentu

Moment gwintu nie określa jednoznacznie napięcia zestawu.

Wymuszanie osi przez dokręcenie opraw

Prowadzi do ugięcia wału i przeciążenia łożysk.

Zablokowanie podpory swobodnej

Powoduje dodatkowe siły przy zmianie temperatury.

Brak próby po montażu

Układ poprawny na zimno może zmienić parametry przy prędkości roboczej.

FAQ — łożyskowanie śruby kulowej

Jak łożyskować śrubę kulową?

Najczęściej stosuje się podporę ustalającą z parą łożysk skośnych oraz podporę swobodną z łożyskiem promieniowym umożliwiającym kompensację cieplną.

Jakie łożyska stosuje się do śruby kulowej?

Po stronie ustalającej najczęściej stosuje się łożyska skośne lub specjalny zespół podporowy, a po stronie swobodnej łożysko promieniowe.

Co to jest podpora ustalająca?

Jest to podpora przejmująca siły osiowe i ustalająca położenie wału.

Co to jest podpora swobodna?

Podtrzymuje wał promieniowo i umożliwia przewidziane konstrukcyjnie przesunięcie wynikające z wydłużenia cieplnego.

Czy układ O jest zawsze najlepszy?

Nie. Zwykle zapewnia wysoką sztywność momentową, ale wybór zależy od obciążenia, geometrii podpory i wymaganej tolerancji niewspółosiowości.

Czy napięcie łożysk i nakrętki jest tym samym?

Nie. Napięcie łożysk dotyczy podpory wału, a napięcie nakrętki kontaktu kulek z bieżniami śruby.

Jak rozpoznać luz w podporze?

Podczas zmiany kierunku wał przemieszcza się osiowo względem oprawy łożyskowej.

Dlaczego podpora się nagrzewa?

Przyczyną może być zbyt duże napięcie, niewspółosiowość, zbyt ciasne pasowanie, niewłaściwe smarowanie albo nadmierna prędkość.

Czy można zwiększyć napięcie przez mocniejsze dokręcenie nakrętki?

Nie należy tego robić bez znajomości konstrukcji zestawu. Można przeciążyć łożyska i zwiększyć temperaturę.

Czy podporę swobodną trzeba pozostawić luźną?

Nie. Powinna stabilnie prowadzić wał promieniowo, ale pozwalać na przewidziane przesunięcie osiowe.

Czy niewspółosiowość podpór może uszkodzić śrubę?

Tak. Może wyginać wał, zwiększać opory i przyspieszać zużycie łożysk oraz bieżni.

Jak sprawdzić montaż po uruchomieniu?

Należy kontrolować moment ruchu, luz, bicie, temperaturę obu podpór, drgania oraz prąd silnika.

Potrzebujesz dobrać, wykonać lub odtworzyć śrubę kulową?

Prześlij rysunek, oznaczenie producenta albo dane istniejącego zespołu śruba–nakrętka.

Do doboru lub wykonania śruby kulowej przydatne są przede wszystkim:

• średnica i skok,
• długość całkowita,
• długość części gwintowanej,
• wymiary i kształt zakończeń,
• typ nakrętki,
• sposób mocowania nakrętki,
• obciążenie osiowe,
• prędkość liniowa i obrotowa,
• wymagana klasa dokładności,
• wymagane napięcie wstępne,
• warunki smarowania,
• temperatura pracy.

W przypadku wymiany istniejącej śruby warto przesłać również:

• zdjęcia całego zespołu,
• oznaczenia śruby i nakrętki,
• rysunek maszyny lub osi,
• informacje o luzie, drganiach albo nagrzewaniu,
• wymagany termin wykonania.

Na podstawie przekazanych danych można dobrać nową śrubę kulową, wykonać zamiennik według rysunku lub wzorca, sprawdzić możliwość regeneracji albo zaproponować zmianę konstrukcji zespołu.

• Wyślij zapytanie o śrubę kulową
• Dorabianie śrub kulowych według rysunku lub wzorca
• Zobacz ofertę śrub kulowych, pociągowych i trapezowych
• Prędkość krytyczna i wyboczenie śruby kulowej
• Napięcie wstępne śruby kulowej — dobór i pomiar
• Luz na śrubie kulowej — przyczyny i pomiar
• Smarowanie śruby kulowej — czym smarować i jak często?
• Naprawa i regeneracja śrub kulowych