

Jesteśmy w Polsce przedstawicielem największego na świecie producenta węglika spiekanego, grupy XTC. W jej skład wchodzi firma GEHM, która zajmuje się produkcją półfabrykatów surowych i wykończonych z węglika spiekanego, w tym płytek, listew i płaskowników przemysłowych dla różnych branż. Nasz partner słynie z wykonania premium. GEHM posiada m. in. certyfikaty ISO9001, ISO14001, OHSAS18001 i inne.
Prezentacja naszego partnera firmy GEHM z grupy XTC
Listwy, płytki i płaskowniki z węglika spiekanego
Prostokątne półfabrykaty z węglika spiekanego do narzędzi, form, matryc i części przemysłowych

Listwy, płytki i płaskowniki z węglika spiekanego to grupa prostokątnych i kwadratowych półfabrykatów wykorzystywanych do produkcji narzędzi, form, matryc, wykrojników oraz elementów pracujących w warunkach intensywnego zużycia. W zależności od branży i przyjętego nazewnictwa te same wyroby bywają określane również jako bloki z węglika spiekanego, płyty z węglika spiekanego, blanki narzędziowe, pręty prostokątne z węglika spiekanego, półfabrykaty prostokątne z węglika spiekanego, a także carbide strips, carbide flats, flat bars, tool blanks lub square blanks.
To bardzo ważna grupa komponentów dla przemysłu narzędziowego i produkcyjnego, ponieważ łączy wysoką twardość materiału, odporność na ścieranie, stabilność wymiarową oraz możliwość dalszej obróbki. W praktyce listwy i płytki z węglika spiekanego są wykorzystywane wszędzie tam, gdzie standardowe stale narzędziowe zużywają się zbyt szybko albo nie zapewniają odpowiedniej trwałości i przewidywalności pracy.
W zależności od zastosowania mogą one pracować jako elementy tnące, części formujące, płyty robocze, wykrojniki, prowadnice, części zużywające się lub półfabrykaty do dalszego profilowania, lutowania, szlifowania, cięcia drutem i elektrodrążenia. Dzięki temu ta grupa produktów znajduje zastosowanie zarówno w produkcji seryjnej, jak i w projektach specjalnych realizowanych według rysunku technicznego.
Najważniejsze informacje w skrócie
- oferujemy listwy, płytki, płaskowniki, bloki i pręty prostokątne z węglika spiekanego,
- dostępne są wykonania surowe, szlifowane oraz półfabrykaty do dalszej obróbki,
- możliwe są wykonania standardowe i według rysunku technicznego,
- elementy znajdują zastosowanie w narzędziach do drewna, metalu, formach, matrycach, wykrojnikach i częściach odpornych na ścieranie,
- dobór gatunku węglika zależy od materiału, procesu, geometrii oraz oczekiwanej trwałości,
- wyroby mogą być stosowane jako blanki do narzędzi, elementy robocze oraz części zużywające się w maszynach i urządzeniach przemysłowych.
Jakie nazwy stosuje rynek
Na polskim rynku najczęściej spotyka się określenia: listwy z węglika spiekanego, płytki z węglika spiekanego, płaskowniki z węglika spiekanego, bloki z węglika spiekanego, płyty z węglika spiekanego, blanki z węglika spiekanego oraz pręty prostokątne z węglika spiekanego. W handlu międzynarodowym najczęściej funkcjonują nazwy: carbide strips, carbide flats, flat bars, flat stock, tool blanks, square blanks i rectangular blanks.
Czym są listwy, płytki i płaskowniki z węglika spiekanego

Listwy, płytki i płaskowniki z węglika spiekanego to prostokątne lub kwadratowe półfabrykaty wykonane z materiału o bardzo wysokiej twardości, odporności na ścieranie i dużej trwałości eksploatacyjnej. Mogą być wykorzystywane jako materiał wyjściowy do dalszego kształtowania, szlifowania, elektrodrążenia, cięcia drutem i lutowania, ale również jako gotowe elementy pracujące bezpośrednio w narzędziu, formie lub maszynie.
W wielu zastosowaniach przemysłowych nie są to wyłącznie „surowe płytki”. To komponenty o ściśle określonej geometrii, płaskości, równoległości i jakości powierzchni, które muszą zachować wysoką stabilność pracy w trudnych warunkach. Właśnie dlatego dobór takiego półfabrykatu powinien być rozpatrywany nie tylko przez pryzmat wymiaru, ale również materiału, jakości wykonania, gatunku węglika oraz sposobu dalszego wykorzystania.
Dla klienta technicznego oznacza to jedno: odpowiednio dobrana listwa, płytka lub płaskownik z węglika spiekanego może realnie poprawić trwałość narzędzia, zmniejszyć tempo zużycia komponentu i zwiększyć przewidywalność pracy całego procesu produkcyjnego.
Jak powstają listwy i płytki z węglika spiekanego
Węglik spiekany powstaje w procesie metalurgii proszków. Podstawowym składnikiem materiału jest węglik wolframu, który miesza się ze spoiwem metalicznym, najczęściej kobaltem. Odpowiednio przygotowana mieszanka proszków jest następnie formowana, prasowana i poddawana procesowi spiekania w wysokiej temperaturze.
Podczas spiekania spoiwo metaliczne przechodzi w stan ciekły i otacza ziarna węglika wolframu, tworząc bardzo twardą, gęstą i wytrzymałą strukturę. To właśnie ten etap decyduje o końcowej twardości, odporności na ścieranie, porowatości, stabilności wymiarowej oraz zachowaniu materiału podczas pracy.
Po procesie spiekania prostokątne półfabrykaty mogą być dostarczane jako elementy surowe albo zostać poddane dalszej obróbce wykańczającej. W zależności od wymagań listwy i płytki z węglika spiekanego mogą być szlifowane, docinane, obrabiane elektroerozyjnie, polerowane lub przygotowane do dalszego profilowania i lutowania. Dzięki temu możliwe jest ich dopasowanie do konkretnej geometrii narzędzia, formy lub części roboczej.
Najważniejsze cechy listew i płaskowników z węglika spiekanego

Listwy i płytki z węglika spiekanego charakteryzują się właściwościami materiałowymi, które sprawiają, że są szeroko wykorzystywane w przemyśle narzędziowym, produkcyjnym i maszynowym.
Do najważniejszych właściwości należą:
- bardzo wysoka twardość,
- wysoka odporność na ścieranie,
- duża stabilność wymiarowa,
- dobra odporność na temperaturę,
- wysoka wytrzymałość na ściskanie,
- bardzo dobra odporność na zużycie w pracy ciągłej,
- możliwość dalszej obróbki poprzez szlifowanie, elektrodrążenie i cięcie drutem,
- możliwość lutowania do innych elementów narzędzia.
To właśnie te cechy sprawiają, że listwy, płaskowniki i płytki z węglika spiekanego są stosowane w miejscach, gdzie standardowe stale narzędziowe nie zapewniają wystarczającej żywotności lub stabilnej pracy.
Rodzaje listew, płytek i płaskowników z węglika spiekanego

W zależności od zastosowania półfabrykaty z węglika spiekanego mogą występować w wielu wykonaniach geometrycznych i technologicznych.
Najczęściej spotykane są:
- listwy prostokątne z węglika spiekanego,
- płytki kwadratowe z węglika spiekanego,
- płaskowniki z węglika spiekanego,
- bloki z węglika spiekanego,
- pręty prostokątne z węglika spiekanego,
- blanki narzędziowe z węglika spiekanego,
- płyty EDM z węglika spiekanego,
- płytki do lutowania z węglika spiekanego,
- elementy specjalne z rowkami, skosami lub nietypowym profilem.
W zależności od potrzeb elementy mogą być oferowane jako:
- półfabrykaty surowe,
- elementy szlifowane,
- blanki do dalszej obróbki,
- elementy ze skosem jednostronnym,
- elementy ze skosem obustronnym,
- elementy z rowkami,
- elementy o kształcie specjalnym,
- wykonania standardowe metryczne i calowe,
- wykonania przygotowane według rysunku technicznego.
Wersje surowe i szlifowane bloków węglikowych
W wielu zastosowaniach klient potrzebuje półfabrykatu w stanie surowym, który następnie będzie dalej obrabiany, profilowany lub docinany we własnym zakresie. W innych przypadkach znacznie lepiej sprawdza się element szlifowany, o lepszej dokładności wymiarowej, lepszej jakości powierzchni i większej gotowości do bezpośredniego wykorzystania.
Wersje surowe są dobrym wyborem tam, gdzie klient planuje własną obróbkę, dopasowanie geometrii lub przygotowanie komponentu do dalszego procesu technologicznego. Wersje szlifowane sprawdzają się natomiast wszędzie tam, gdzie liczy się wyższa precyzja wymiarowa, lepsza płaskość, równoległość oraz szybsze wdrożenie elementu do procesu
Gatunki węglika spiekanego i dobór materiału

Dobór odpowiedniego gatunku węglika spiekanego ma kluczowe znaczenie dla trwałości i funkcjonalności elementu. Właściwości materiału zależą przede wszystkim od wielkości ziarna węglika wolframu oraz zawartości spoiwa kobaltowego.
Gatunki węglika spiekanego dobiera się w zależności od:
- rodzaju materiału obrabianego,
- warunków pracy elementu,
- wymaganej odporności na ścieranie,
- wymaganej udarności,
- temperatury pracy,
- rodzaju dalszej obróbki,
- sposobu mocowania lub lutowania,
- oczekiwanej trwałości w procesie.
W jednych zastosowaniach najważniejsza będzie maksymalna odporność na ścieranie i twardość, w innych większe znaczenie będzie miała odporność na obciążenia mechaniczne i bezpieczeństwo pracy krawędzi. Dlatego dobór materiału nie powinien opierać się wyłącznie na samym wymiarze półfabrykatu. W praktyce to właśnie odpowiedni gatunek węglika decyduje o tym, czy element będzie zachowywał wysoką trwałość i stabilność pracy w danej aplikacji.
| Gatunek | Podstawowy sklad WC / Co |
Charakterystyk | Najlepsze zastosowanie | Materiały/branże |
| GK30H | WC 94.0% / Co 6.0% | gatunek o bardzo dobrej ciągliwości i dobrych właściwościach do lutowania | narzędzia o większym przekroju, blanki do noży, elementy do drewna | drewno lite, miękkie drewno, sklejka, zastosowania stolarskie |
| GK10H | WC 94.0% / Co 6.0% | gatunek o dobrej udarności i stabilnej pracy | narzędzia do cięższej obróbki drewna | twarde drewno, bambus, wymagające zastosowania drzewne |
| GK05 | WC 93.9% / Co 6.0% | wyższa twardość, dobra odporność na ścieranie i korozję | narzędzia do płyt drewnopochodnych i część zastosowań metalowych | płyta wiórowa, sklejka, materiały drewnopochodne, żeliwo, metale nieżelazne |
| GU20 | WC 89.1% / Co 10.3% | najbardziej uniwersalny gatunek, dobry balans twardości i udarności | blanki ogólnego przeznaczenia, narzędzia do drewna i metalu | drewno, twarde drewno, miękkie drewno, zwykła stal, ogólne zastosowania przemysłowe |
| GU10 | WC ok. 93.3–93.9% / Co ok. 6.0–6.1% | wyższa twardość i dłuższa żywotność przy odpowiedniej geometrii | narzędzia do bardziej ściernych materiałów | MDF, aluminium, miedź, metale nieżelazne |
| GU20F | WC 88.95% / Co 10.3% | gatunek ultradrobnoziarnisty, bardzo dobra odporność na zużycie | półwykańczająca obróbka trudniejszych materiałów | stal hartowana, chilled cast iron, precyzyjne zastosowania metalowe |
| GU25UF | WC 86.7% / Co 12.0% | bardzo wysoka odporność na zużycie i dobra odporność na wyszczerbianie krawędzi | szybka obróbka małych elementów, dokładne wykończenie | stal węglowa, stal nierdzewna, drobne elementy precyzyjne |
Najczęściej stosowane gatunki węglika spiekanego do listew, płytek i płaskowników
Prosty przewodnik w doborze gatunku na listwy, bloki, plytki i płaskowniki węglikowe
| Typ zastosowania | Rekomendowane gatunki |
| miękkie drewno / sklejka / blanki do noży do drewna | GK30H, GU20 |
| twarde drewno / bambus | GK10H, GU20 |
| płyta wiórowa / sklejka / płyty drewnopochodne | GK05 |
| MDF / bardziej ścierne materiały drewnopochodne | GU10 |
| zwykła stal / zastosowania uniwersalne metalworking | GU20 |
| stal hartowana / trudniejsze zastosowania metalowe | GU20F |
| stal nierdzewna / małe elementy precyzyjne | GU25UF |
| aluminium / miedź / metale nieżelazne | GU10 |
Gatunki uniwersalne
Gatunki uniwersalne są wybierane wtedy, gdy potrzebne jest połączenie rozsądnej twardości, dobrej odporności na ścieranie i bezpiecznej pracy w szerokim zakresie zastosowań. To najczęstszy wybór dla standardowych blanków i półfabrykatów przeznaczonych do typowych prac narzędziowych i przemysłowych.
Gatunki do drewna i płyt drewnopochodnych
W tej grupie szczególnie ważna jest odporność na ścieranie oraz dobra udarność, ponieważ narzędzie pracuje w drewnie litym, twardym drewnie, MDF, HDF, sklejce, płycie wiórowej i płycie laminowanej. W takich zastosowaniach dobrze dobrany gatunek materiału ma bezpośredni wpływ na trwałość noży, stabilność krawędzi oraz jakość obróbki.
Gatunki do żeliwa, aluminium i metali nieżelaznych
W zastosowaniach metalowych ważna jest równowaga między odpornością na ścieranie, twardością i zachowaniem materiału podczas dalszej obróbki. Dotyczy to między innymi pracy z żeliwem, aluminium, miedzią i innymi metalami nieżelaznymi.
Gatunki do stali i obróbki precyzyjnej
W bardziej wymagających zastosowaniach związanych z obróbką stali, narzędzi precyzyjnych oraz bardziej złożonych części technicznych stosuje się gatunki o innych proporcjach między twardością a odpornością na uszkodzenia krawędzi. To szczególnie ważne wtedy, gdy element ma pracować w trudniejszych warunkach obciążenia lub ma być dalej intensywnie obrabiany.
Zastosowania listew, płytek i płaskowników z węglika spiekanego

Produkcja noży do drewna, strugów i narzędzi stolarskich
To jeden z najważniejszych obszarów zastosowania listew i płaskowników z węglika spiekanego. Elementy te są szeroko stosowane do produkcji noży do drewna, noży strugarskich, noży do profilowania oraz wielu innych narzędzi do obróbki drewna i płyt drewnopochodnych.
Wykorzystuje się je między innymi w:
- nożach do strugarek,
- narzędziach do profilowania,
- narzędziach stolarskich,
- nożach do drewna litego,
- narzędziach do MDF i HDF,
- narzędziach do sklejki i płyt laminowanych,
- narzędziach do płyt wiórowych i materiałów kompozytowych.
W tej branży listwy z węglika spiekanego są cenione za trwałość, odporność na ścieranie i możliwość przygotowania bardzo stabilnej krawędzi roboczej.
Produkcja narzędzi do metalu
Prostokątne blanki z węglika spiekanego stosowane są również do produkcji narzędzi do obróbki metalu. Wykorzystuje się je jako materiał wyjściowy do produkcji takich elementów jak:
- noże tokarskie,
- frezy,
- narzędzia do rowkowania,
- narzędzia do przecinania,
- narzędzia do wiercenia,
- elementy narzędzi wieloostrzowych,
- blanki do narzędzi specjalnych.
W zastosowaniach metalowych kluczowe znaczenie ma odpowiedni dobór gatunku materiału, który zapewni właściwe połączenie twardości, trwałości i bezpieczeństwa dalszej obróbki.
Formy, matryce i wykrojniki
Płytki, bloki i płaskowniki z węglika spiekanego są bardzo często stosowane w produkcji form oraz narzędzi do obróbki plastycznej metali. Wykorzystuje się je między innymi w:
- wykrojnikach,
- stemplach,
- formach progresywnych,
- narzędziach do tłoczenia,
- matrycach do produkcji elementów metalowych,
- rdzenie wkładki,
- elementach narzędzi do produkcji seryjnej.
W tej grupie zastosowań kluczowe znaczenie ma odporność na ścieranie, stabilność wymiarowa oraz możliwość utrzymania jakości roboczej w długiej serii.
Części odporne na ścieranie
Płaskowniki z węglika spiekanego są wykorzystywane również jako elementy pracujące w środowiskach o dużym zużyciu materiałowym. Mogą być stosowane jako:
- prowadnice maszyn,
- elementy ślizgowe,
- płyty podporowe,
- części odporne na ścieranie,
- części robocze maszyn przemysłowych,
- elementy eksploatacyjne,
- komponenty pracujące w kontakcie z materiałem ściernym.
W takich zastosowaniach celem nie jest tworzenie narzędzia skrawającego, lecz uzyskanie możliwie długiej żywotności elementu w warunkach dużego zużycia.
Elementy pracujące w trudnych warunkach
Dzięki wysokiej odporności na temperaturę, zużycie i korozję listwy i płytki z węglika spiekanego mogą być stosowane także w:
elementach pracujących w podwyższonej temperaturze,
środowiskach agresywnych chemicznie,
instalacjach przemysłowych,
komponentach narażonych na duże obciążenia mechaniczne,
elementach pracujących jako części ochronne i stabilizujące.
Materiały i środowiska pracy
Listwy, płytki i płaskowniki z węglika spiekanego znajdują zastosowanie przy pracy z wieloma materiałami wykorzystywanymi w przemyśle. Najczęściej są to:
- drewno lite,
- twarde drewno,
- MDF,
- HDF,
- sklejka,
- płyta wiórowa,
- płyta laminowana,
- aluminium,
- miedź,
- metale nieżelazne,
- żeliwo,
- stal zwykła,
- stal nierdzewna,
- stal narzędziowa,
- blachy techniczne,
- materiały kompozytowe,
- grafit,
- włókna techniczne,
- materiały ścierne,
- środowiska wysokotemperaturowe i korozyjne.
Tak szeroki zakres zastosowań sprawia, że prostokątne półfabrykaty z węglika spiekanego są jedną z najbardziej uniwersalnych grup produktów wykorzystywanych w narzędziowniach, produkcji narzędzi i przemyśle części roboczych.
Przykładowe wymiary listew i płaskowników z węglika spiekanego
| Długość (mm) | Szerokość (mm) | Grubość (mm) |
| 154 | 8 | 3 |
| 154 | 13 | 4 |
| 200 | 10 | 1.5 |
| 200 | 20 | 1.5 |
| 330 | 25 | 4 |
| 330 | 10 | 6 |
Elementy mogą być dostarczane również w innych wymiarach oraz w wykonaniach specjalnych dopasowanych do konkretnego projektu lub rysunku technicznego. Zarówno w wersji surowej jak i szlifowanej na okreśłony wymiar.
Wykonania standardowe i wykonania według rysunku
Oprócz standardowych elementów i półfabrykatów oferujemy również wykonania specjalne. W wielu zastosowaniach przemysłowych standardowy wymiar nie jest wystarczający, dlatego bardzo ważna jest możliwość wykonania komponentu zgodnie z dokumentacją techniczną klienta.
Możliwe jest przygotowanie elementów na podstawie:
- rysunku technicznego,
- wzoru istniejącego komponentu,
- dokumentacji narzędzia,
- wymagań konkretnego procesu produkcyjnego.
Takie podejście pozwala dopasować nie tylko wymiary, ale również geometrię, stan dostawy, rodzaj gatunku węglika oraz przygotowanie powierzchni do dalszej obróbki lub pracy końcowej.
Tabela serii wymiarowych i typów kształtów listew i płaskowników
Najczęściej spotykane serie wykonania
W katalogu listew, płytek i płaskowników z węglika spiekanego występują zarówno proste serie prostokątne, jak i profile specjalne. Do podstawowych należą krótsze listwy 154L, uniwersalne płaskowniki 200L, dłuższe blanki 330L oraz serie calowe STB. Uzupełnieniem oferty są serie specjalne 1000, 2000, 3000/4000/P3000 oraz P4000/5000/6000, które obejmują wykonania z dodatkowymi skosami, promieniami i bardziej złożoną geometrią. Takie rozróżnienie pozwala dobrać odpowiedni półfabrykat zarówno do standardowego narzędzia, jak i do bardziej wymagającego projektu wykonywanego według rysunku.
| Seria | Typ kształtu | Typowe wymiary/zakres | Najczęstsze zastosowanie |
| 154L | proste listwy prostokątne | długość 154 mm, szerokości ok. 8–16.2 mm, grubości 2–5 mm | krótsze blanki do noży, małe listwy do dalszej obróbki, elementy precyzyjne |
| 200L | proste płaskowniki prostokątne | długość 200 mm, szerokości 4–30 mm, grubości 1.5–15 mm | uniwersalne blanki do drewna, metalu, wykrojników i części zużywających się |
| 330L | dłuższe listwy / płaskowniki prostokątne | długość 330 mm, szerokości 4–30 mm, grubości 2–10 mm | noże do drewna, dłuższe blanki narzędziowe, elementy do dalszego szlifowania i lutowania |
| STB | serie calowe, proste listwy | liczne warianty w systemie calowym, długości m.in. 25.4–203.2 mm | rynek anglosaski, standardowe listwy w calach, komponenty do narzędzi i części maszyn |
| 1000 | proste listwy krótkie / średnie | mniejsze przekroje i długości, wiele cienkich wariantów | drobne elementy robocze, małe blanki, części precyzyjne |
| 2000 | profile specjalne z promieniem / dodatkowym wymiarem | serie z dodatkowym parametrem R (promień) | elementy bardziej złożone geometrycznie, formy, narzędzia specjalne, części prowadzące |
| 3000/4000/P3000 | profile specjalne z dodatkowymi skosami / promieniami | serie z dodatkowym parametrem R (promień) i profilowaniem | narzędzia specjalne, elementy kształtowe, blanki do projektów niestandardowych |
| P4000/5000/6000 | bardziej zaawansowane profile specjalne | szeroki zakres przekrojów i promieni | wykonania specjalne, bardziej złożone geometrie, elementy według projektu |
Standardowe serie listew, płytek, blanków i płaskowników z węglika spiekanego
Dla kogo jest ta oferta
Oferta listew, płytek i płaskowników z węglika spiekanego skierowana jest przede wszystkim do:
- producentów narzędzi do drewna,
- producentów narzędzi do metalu,
- narzędziowni i szlifierni,
- producentów form i matryc,
- producentów wykrojników i stempli,
- firm OEM,
- zakładów utrzymania ruchu,
- producentów części odpornych na ścieranie,
- zakładów wykorzystujących elementy robocze z węglika spiekanego w produkcji seryjnej.














